Facebook'ta Paylas  

KURBAN (İŞ) KAZALARI


                                                   

 

Kurban bayramı, hem çocuklar açısından hem de büyükler açısından heyecanın yoğun yaşandığı, hengamesi bol ve hazırlığı günler öncesinden başlayan dini bayramımızdır. Bayramdan günler öncesinden her evde tatlı bir telaş başlar. Kurbanlıklar evdeki ana gündem maddelerinden bir haline gelir. Babalar kesilecek hayvanlar konusunda hayvan pazarlarında araştırmalar yaparlar. Evde, kurban kesmekte ve etlerin dağıtımında kullanılacak malzemelerle ilgili hazırlıklar yapılırken bir taraftan da çocukların kendi aralarındaki bayram programları ve giyecekleri bayramlık elbiselerle ilgili konuşmaları uzun uzun devam eder. Kurban Bayramı tatlı yorgunluğun yaşandığı bir bayramdır. Kesilen hayvanların etlerinin yardım amaçlı kurban kesemeyen ailelere verilmesi, bayramı anlamlı kılan iç huzurun derinlemesine ve yoğun yaşanmasına neden olduğundan, yorgunluklar çok çabuk unutulur ve hemen bayramlaşma safhasına geçilir.

Aslından Kurban Bayramında çoğumuz yukarıdaki duygularla bayramımızı kutlarken bir kesim vardır ki işlerini yapmaya devam ederler. Hatta daha yoğun ve dinlenmeden yapmak zorundadırlar. Çünkü kurban kesen herkes bir an önce kurbanını kestirmek ister. Yoğunluk stresi ve yorgunluğu da beraberinde getirdiğinden dikkatsizlikler yüzünden yoğun kurban kazaları yaşanmasına neden olmaktadır. Allahtan çok büyük kazalar yaşanmasa da yinede sayı olarak en çok kazanın yaşandığı gün Kurban Bayramı günleridir. Onun için bu haftaki yazımda Kurban Bayramlarında yaşanan bu kazaları, SGK mevzuatı yönüyle anlatmaya çalışacağım. Kurbanda yaşanan kazaları, kasaplar ve kasap yardımcıları bakımından yazıma konu yapacağım.

KASAPLARIN KAZASI;

Yazımda kasaplardan kastedilen vergi mükellefi olan ve kasap dükkanları olan meslek erbabıdır. Dükkanı olan ve vergi mükellefi olarak çalışan kasaplar, SGK mevzuatına göre  4/B (Bağ-Kur) sigortalısı olmak zorundadırlar. SGK' ya 4/B (Bağ-Kur) sigortalısı olarak prim öderler. Kasaplar, ister dükkanlarında yaptıkları işle ilgili olsun isterse kurban dolayısıyla dışarıda mesleklerini icra ederken bir kaza geçirmeleri halinde geçirdikleri kaza iş kazası kapsamında değerlendirilir. Eğer geçirdikleri kaza sonucunda mesleklerini icra edemedikleri günler olursa yani SGK tarafından yetkilendirilmiş hekim yada sağlık tesisleri tarafından istirahat raporu verilmişse raporlu oldukları günlerde  SGK tarafından sağlanan haklardan yararlanırlar.

KASAPLARIN YANINDA ÇALIŞANLARIN KAZASI;

Kasaplar ister işyerlerindeki işleri yaparken isterse kurban dolayısıyla dışarıda yaptıkları işler dolayısıyla yanlarında yardımcı eleman çalıştırmaları halinde yanlarında çalıştırdıkları kişileri sigortalı yapmaları gerekmektedir. Kasapların yanlarında çalışan kişiler 4/A(SSK) kapsamında sigortalı sayılırlar. Kasaplar Kurban Bayramı dolayısıyla yanlarında çoğu zaman geçici yardımcı eleman çalıştırmaktadır. Kasaplar tarafından çalıştırılan kişiler günü birlik yada geçici olarak çalıştırılsa bile mutlaka SGK' ya bildirimi yapılarak sigortaları tesis edilmeleri gerekmektedir. Çünkü bu kişiler bayramda kurban kesme sırasında yaralanmak suretiyle kaza geçirirlerse, geçirdikleri kaza iş kazası sayılacaktır. Geçirdikleri kaza sonucunda SGK tarafından yetkilendirilmiş hekim yada sağlık tesisleri tarafından istirahat raporu verilmişse raporlu oldukları günlerde  SGK tarafından sağlanan yardımlardan  yararlanmayı hak ederler. SGK' nın bu durumdan haberdar olması halinde eğer kaza geçiren kişi kasap tarafından sigortalı yapılmamışsa hem sigortasının tesis edilmemesinden dolayı idari para cezası uygulaması yapılır hem de yapılan yardımlar işveren konumda olan kasaptan geri alınır. Bayram gelmeden kasapların Kurban Bayramı dolayısıyla ilave olarak çalıştıracakları kişileri belirleyip en az bir gün önceden sigorta girişlerini yaptırmalarını tavsiye ediyorum.

İŞ KAZASINDAN ELDE EDİLEN HAKLAR;

Hem kasap hem de kasabın yanında çalışan işçisi konumundaki yardımcısı, Kurban Bayramında işlerini yaptıkları sırada kaza geçirmeleri halinde geçirdikleri kaza iş kazası sayılacağından, sosyal güvenlik mevzuatı gereği  iş kazasından sağlanan haklardan da yararlanacaklardır.

Geçirilen iş kazası sonucu kasap yada yardımcısına  SGK tarafından yetkilendirilmiş hekim yada sağlık tesisleri tarafından istirahat raporu verilmişse raporlu kalacakları her gün için geçici iş göremezlik ödeneği yani rapor parası alacaklardır. Eğer kaza büyükse ve uzuv kaybı meydana gelmişse bu defa sigortalılara meslekte kazanma gücünün %10  dan  fazlasını kaybetmesi şartıyla sürekli iş göremezlik geliri bağlanacaktır. Sürekli iş göremezlik geliri almayı hak eden sigortalı, çalışsa da çalışmasa da bu geliri almaya devam edecektir. Hatta sigortalının ölümü halinde söz konusu gelir, hak sahibi eş yada çocukları tarafından alınmaya devam edilecektir. Eğer kaza geçiren sigortalı, çalışma gücünün %60 ın dan daha fazlasını kaybetmişse bu defa sigortalıya 1800 gün prim ödemek ve 10 yıldan beri sigortalı olmak şartıyla malullük maaşı bağlanır. Bu hakları alma şartlarını taşıyan kişiyi işvereni konumundaki kasap, sigortalı olarak çalıştırmıyorsa, SGK tarından verilen ödenek, gelir yada maaşlar işveren kasaptan, rücu yoluyla geri alınır.

SORU;  

Merhaba Mustafa bey;

Ben SMMM  stajyeriyim ve bir konuyu araştırırken formlarda bu konuyla ilgili paylaşımlarınızı gördüm. Bir işçi birden fazla inşaatta her birinde 30 tam gün inşaat işçisi olarak gösterilebilir mi? Mesela o zaman prime esas gün sayısı 3 yerde gösterilse 90 gün mü olur? Beni bu konuda bilgilendirirseniz çok sevinirim...İyi çalışmalar. Emel KOBAŞ

 

CEVAP:

 

Emel Hanım;
Bir sigortalı fiilen çalışmak suretiyle ay içinde kaç işyerinde çalışıyorsa çalıştığı işyerlerinin tamamından sigortalı olarak bildirilmek zorundadır. Sizin verdiğiniz örnekten yola çıkarsak duvar işçisi olan biri ay içinde üç inşaatta günün belli saatlerinde olmak üzere çalışıyorsa bu üç inşaatın sahibi de sigortalıyı SGK' ya bildirmek zorundadır. İşverenler sigortalıyı bu çalışmasından dolayı SGK' ya her ay 30 gün bildirmişlerse, o ay 90 gün çalışılmış sayılmaz. Ay 30 günden fazla olamayacağı için o ay çalışması 30 gün sayılır. Ancak her işverenin bildirdiği ücretler toplanır ve sigorta primine esas kazancı, üç işverenin SGK' ya yaptığı bildirimlerin toplamı olarak kabul edilir. Yani aynı ay içindeki gün bildirimleri toplandığında 30 günü aşan bildirimler kabul edilmezken prime esas kazançlar toplandığında sigorta primine esas kazancın tavanına kadar olan kısmı kazanç olarak kabul edilir. Prime esas kazancın tavanı asgari ücretin 6.5 katıdır.

Mustafa Keskin

Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com