Facebook'ta Paylas  

MAHKUMLARIN SİGORTALILIĞI


                                             

 

Sosyal Güvenlik Kanunu, 01.10.2008 tarihinden sonra tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını kapsayacak şekilde düzenlemeler içerdi. Hatta sadece Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını değil yabancı uyruklu olup ta Türkiye'de ikamet eden, ülkemizde üniversite tahsili gören yada vatansız konumunda ülkemizde yaşayan insanları da kapsar hale geldi. Söz konusu Kanun ve düzenlemelerle ülkemizde sosyal devlet anlayışı tamamen oluşmaya başladı. Devlet ister vatandaşı olsun isterse olmasın ülkede bulunan tüm insanları önemsediğini ve en doğal hakları olan sosyal güvenlik haklarının devlet eliyle sağlanması gerektiğini bu düzenlemelerle ortaya koymuş oldu. Ülkemizde, bu yönüyle çoğu Avrupa ülkelerinin bile ilerisinde sosyal güvenlik uygulamaları ve düzenlemeleri bulunmaktadır.                    
Bu yazımızda sizlerle mahkum olup ceza ve tutukevlerinde cezalarını çekmekte olanların ve geride kalan eş ve çocuklarının sosyal güvenliğini işlemeye çalışacağım.
Ceza ve tutukevlerinde cezalarını çekmekte olan mahkumlardan  ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular hakkında 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle kısa vadeli sigorta kolları dediğimiz iş kazası ve meslek hastalığı ile analık sigortası hükümleri uygulanmaktadır. Bu, kısaca şu manaya gelmektedir. Eğer mahkum ceza ve tutukevlerindeki atölyelerde çalışırsa ve çalışırken bir iş kazasına uğrar yada meslek hastalığına tutulursa raporlu olduğu günler için SGK tarafından o mahkuma geçici iş göremezlik ödeneği verilecektir. Eğer mahkum, söz konusu iş kazası ve meslek hastalığı dolayısıyla meslekte kazanma  gücünün %10 inden fazlasını kaybetmişse, kendisine çalışma gücünün kayıp oranına denk gelecek şekilde sürekli iş göremezlik geliri bağlanacaktır. Mahkumun hak ettiği sürekli iş göremezlik geliri, ölümü halinde hak sahibi durumundaki eş ve çocuklarına bağlanacaktır. Mahkumların kısa vadeli sigorta kollarına tabi olmaları için ceza ve tutukevindeki tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılıyor olmaları gerekmektedir. İster ceza ve tutukevlerindeki atölyelerde çalışıyor olsun isterse çalışmasın tüm tutulular sağlık hizmeti bakımından genel sağlık sigortalı kapsamı dışındadır. Bunların sağlık hizmetleri Adalet Bakanlığı tarafından sağlanmaktadır. Hal böyle olunca mahkumların hak sahipleri konumundaki eş ve çocukları, mahkumdan dolayı sağlık hizmetlerinden yararlanamamaktadır. Mahkumlar cezalarını çektikleri sırada isteğe bağlı sigorta olma şartlarını taşımları halinde isteğe bağlı sigorta primi ödeyebileceklerdir.
 
MAHKUMLARIN  EŞ VE ÇOCUKLARININ SİGORTALILIĞI;
Mahkumların sağlık hizmetleri Adalet Bakanlığı tarafından sağlandığından  hak sahipleri konumundaki eş ve çocukları mahkumdan dolayı sağlık hizmetlerinden yararlanamamaktadır. Mahkumların eş ve çocukları, sosyal güvenlik kapsamında olmayan vatandaşlarımız gibi, yaşadıkları yeri içine alan ilçe kaymakamlıklarındaki  Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına baş vurarak gelir testine tabi tutulmaları gerekmektedir. Gelir testi sonucu belirlenen aile içindeki fert başına düşen gelir miktarına göre ya prim ödeyerek yada prim ödemeden genel sağlık sigortalısı olacaklardır. Mahkum, ceza ve tutuk evindeki atölyelerde çalışıyor olsa bile hak sahibi eş ve çocuklarının gelir testine tabi tutularak genel sağlık sigortalısı olmaları gerekmektedir.   Tabi olacakları gelir testi sonucunda aile içindeki fert başına düşen gelir, asgari ücretin üçte birinden daha düşük olursa primleri devlet tarafından ödenerek genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanacaklar, aile içindeki  fert başına düşen gelir, asgari ücretin üçte birinden fazla olması halinde gelir miktarına göre kademeli prim ödeyerek sağlık hizmetlerinden yararlanacaklardır. Mahkumun ceza ve tutukevindeki atölyede çalışırken iş kazası geçirmesi yada meslek hastalığına tutulması sonucunda sürekli iş göremezlik geliri bağlanması halinde bu defa eş ve çocukları, bağlanan sürekli iş göremezlik geliri dolayısıyla genel sağlık sigortası primi ödemeden doğrudan genel sağlık sigortalısı olacaklar ve sağlık hizmetlerinden faydalanacaklardır.
 
KAMUYA YARARLI İŞTE ÇALIŞAN MAHKUMLARIN SİGORTALILIĞI;
Bazı suçlardan hüküm giymiş mahkumlar cezalarını istemeleri halinde kamu dairelerinde, kamuya yararlı işlerde çalışarak ta infaz ettirebilmektedirler. Mahkumların, kamuya yararlı işlerde çalışmaları bir hizmet akdi çerçevesinde olmadığından ve cezalarının infazı gayesiyle yapıldığından söz konusu çalışmalarından dolayı hem uzun vadeli hem  kısa vadeli hem de genel sağlık sigortası kapsamında sigortalı olmaları mümkün değildir. Bunlar hiç çalışmayan mahkumlar gibi sağlık hizmetlerini Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanarak almaktadırlar. Kamu yararına çalıştıkları işyerlerinde bir kaza geçirmeleri halinde kısa vadeli sigorta haklarından yararlanamazlar.
 
SORU;
Merhaba Mustafa bey ben 01.02.1969 doğumlu, 13 eylül 1989 tarihinde iş başlangıcı olan bir çalışanım. 1994' de evlilik sebebiyle Almanya' ya gittim. 2004 yılında Alman vatandaşlığına geçtikten sonra Türkiye' ye dönüş yaptım. Şu anda bilfiil çalışmaktayım. 1994 ten 2004 e kadar gecen süredeki Türk vatandaşı olarak gecen 10 yıllık dönemimi şu anda borçlanabilir miyim? Bana bu konuda bilgi verebilir misiniz? Yardımlarınıza şimdiden teşekkür ederim.
 Saygılarımla, Ayla Alparslan
CEVAP;

 

Ayla Hanım;
Yurtdışında ister çalışmak sureti ile isterse de ev hanımı olarak bulunmuş olsanız bile yurtdışında geçen sürelerinizi borçlanabilirsiniz. Şu an SSK kapsamında çalışıyorsanız borçlanmanızı SSK kapsamında yapabilirsiniz. SSK kapsamında borçlanma yapmanız sizin avantajınıza bir durumdur.             Borçlanma miktarı, başvuru tarihinde geçerli olan günlük prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında kalmak kaydıyla başvuru sahibince seçilen kazancın yüzde 32’sinin borçlanmak istenilen gün sayısı ile çarpımı sonucunda bulunacaktır.                                                                                                             Örneğin; 5/1/2011 tarihinde yurtdışında geçen 10 yıllık sigortalılık süresini günlük 30 Türk Lirası üzerinden borçlanmak isteyen bir sigortalının toplam borçlanma miktarı, 30 x 3600 x % 32 = 34.560,00 Türk Lirası olacaktır.   Tahakkuk ettirilen borç tutarı tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenmelidir. Bu süre içerisinde ödeme yapmayanlar için yeniden başvuru şartı aranmaktadır. Tahakkuk ettirilen borç tutarı SGK tarafından ilgiliye, iadeli - taahhütlü olarak gönderilecek ve posta alındısının ilgiliye teslim edildiği tarih, borcun tebliğ tarihi olarak kabul edilecektir

Mustafa Keskin

Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com