Facebook'ta Paylas  

YABANCI UYRUKLULARIN SİGORTALILIĞI


                                             

 

Türkiye' nin bölgesinde cazibe merkezi olmaya başlamasıyla birlikte daha önce sorun olarak görülmeyen bazı meseleler önemli bir gündem maddesi olarak önümüze gelmeye başladı. Hatırlayın, daha önceleri belki bir çoğumuzun yakınları iş bulmak umuduyla başta Avrupa ülkeleri olmak üzere çeşitli ülkelere göç etmek zorunda kalıyorlardı. Bu yüzden bugün Avrupa ülkelerinde milyonlarca Türk yaşamaktadır. O gün Avrupa ülkeleri cazibe merkezi durumundayken bu gün Türkiye komşu ülkeleri hatta tarihsel bağı olan komşumuzda olmayan diğer ülke vatandaşları için bir cazibe merkezi durumundadır.                                                                                                              Son yıllarda yakaladığımız ekonomik kalkınma ve yine son yıllarda bir çok ülkenin çeşitli acılarla yaşadığı mali krizi bizim ülkemizin hafif sıyrıklarla atlatmış olması, Ülkemizin cazibe merkezi olma konumuna büyük katkıları olmuştur.    Bu gün ülkelerinde düşük ücretlerden bile iş bulamayan Irak, Suriye, İran, Gürcistan, Ermenistan , Azerbaycan ülke vatandaşları başta olmak üzere eski Sovyet Cumhuriyetleri, kardeşimiz konumundaki Orta Asya ülkeleri, Balkan ülkeleri hatta son yaşadığı derin mali krizi bir türlü atlatamayan Yunanistan vatandaşları ülkemize çalışmak üzere gelmekte, bir çoğu da iş bulup çalışarak ülkelerindeki ailelerini geçindirmektedir. Ancak ülkemizde yabancı uyruklu çalıştırmanın bir prosedürü ve bazı ek yükümlülükleri olmasına karşın saydığım ülke vatandaşları başta olmak üzere ülkemizde çalışan yabancı uyruklular, çalışma izni olmadan ve sigorta yapılmadan çalıştırılmaktadır. Bu durum hem çalışan hem de çalıştıran açısından büyük problemler doğurduğundan bugün bu konuyu işleyeceğim.

ÇALIŞMA İZNİ OLMAYANLARIN DURUMU;

4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun gereğince, Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, yabancıların Türkiye’de bir işveren yanında işçi olarak veya kendi nam ve hesabına bir işyeri açarak yada bir şirketin ortağı olarak çalışmaya başlamadan önce çalışma izni almaları gerekmektedir. Çalışma izinleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlığı tarafından belli değerlendirmeler yapılarak verilmekte veya ret edilmektedir. Ancak Ülkemize son yıllarda o kadar çok yabancı akını var ki bunların bir çoğu işverenler yanında hem çalışma izni olmadan hem de sigorta yapılmadan çalıştırılmaktadır. Sigortalılık hizmet akdine dayandığından yabancı uyruklu işçinin, çalışma izni olmasa bile çalıştığı işverenin yanında yaptığı işten dolayı sigortalı yapılması yasal zorunluluktur. Bir işçiyi çalışma izni olmadan çalıştırmanın cezası ayrı, o işçiyi sigortasız çalıştırmanın cezası ayrıdır.      Çalışma izni olmaksızın  çalıştırılan  yabancı işçiye 731 TL  idarî para cezası verilir. Çalışma izni bulunmayan yabancı işçiyi çalıştıran işveren veya işveren vekillerine, her bir yabancı işçi için 7.325 TL  idarî para cezası verilir. Bu durumda olup ta ülkelerine gönderilecek olan işçi ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık harcamalarını işveren ve işveren vekili karşılamak zorundadır.                                                                                                             Çalışma izni olmaksızın, yabancı uyruklu işçi çalıştırma fiillerinin tekrarı halinde idarî para cezaları bir kat artırılarak uygulanır. Yani bu defa işverene 14.650 TL idari para cezası verilir.                                                                                           Çalışma izni olmaksızın işveren konumunda yada şirket ortağı olarak çalışan yabancıya, 2928 TL idarî para cezası verilir ve varsa işyeri veya işyerlerinin Bakanlık bölge müdürlerince kapatılması kararı alınarak, bu kararın uygulanması için durum ilgili valiliğe bildirilir. Tekrarı halinde, varsa işyeri veya işyerlerinin kapatılmasının yanı sıra idarî para cezası bir kat artırılarak uygulanır.                 Bu cezalara ilaveten birde, işveren tarafından çalışma izni olmaksızın çalıştırılmış olsa bile sigortası yapılmadığından dolayı, SGK tarafından idari para cezası uygulanacaktır.

ÇALIŞMA İZNİ ALINANLARIN DURUMU;

Eski SSK Kanununa göre, işveren emrinde çalışan ve Türk uyruklu olmayan işçiler hakkında kısa vadeli sigorta kolları (İş kazası,meslek hastalığı ve sağlık) uygulanmaktaydı. Yazılı istekte bulunmaları halinde ise malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları dediğimiz uzun vadeli sigorta kolları uygulanmaktaydı.        Daha sonra SSK Kanununda yapılan değişiklikle 06/08/2003 tarihinden itibaren yabancı uyruklu sigortalılar isteklerine bakılmaksızın tüm sigorta kollarına (kısa ve uzun vadeli) tabi tutulmuşlardır. SGK Kanununun yürürlüğe girdiği  01/10/2008 tarihinden itibaren de yabancı uyruklu işçilerin çalıştırılması halinde tüm sigorta kollarına tabi olarak SGK' ya bildirilmesi mecburiyeti devam etmektedir. Yani yabancı uyruklu işçiyi çalıştıran işveren söz konusu işçiyi aynı Türk işçisi gibi kuruma bildirmek zorundadır.                                                            Bu durum kendi nam ve hesabına iş yapan işveren konumundaki yada şirket ortağı olan yabancı uyruklu kişiler içinde geçerlidir.

SORU;  

Merhaba Mustafa bey;                                                                                    Tavsiyeniz üzerine eşimi tarım çiftçi sigortasına başvuruyu yaptım. Sigortanız başlamıştır diye yazı verdiler. Bu SSK (4/A) gibi gözüküyor yani ben SSK4/A)  ücretli olarak çalışıyorum aynen benim şartlarıma göre mi Sigortası sayılır. Birde 2006 yılında SSK4/A)  girişi oldu. Şuan dan itibaren kaç yıl ne kadar pirim günü yatırarak ve kaç yaşında emekliliği  hak etmiş olur. Eşim 1977 doğumlu. Tşk  Sadık TANYELİ

CEVAP:

 

Sadık Bey;
Tarım sigortalısı olan eşinizde aynen sizin gibi SSK(4/A) sigortalısı olacak ve emekli olma ve diğer haklar yönüyle de SSK4/A)  sigortalıları gibi işlem görecek.
Normal emeklilik şartlarına göre emekli olması halinde 58 yaşında ve 7000 gün prim ödeyerek emekli olabilir.
Yaştan emekli olmak isterse de 58 yaşında 4500 gün prim ödeyerek emekli olabilir. Alacağı emekli maaş çok değişmeyeceğinden eşinizin kısmi emeklilik şartlarına göre emekli olmasını tavsiye ederim.

Mustafa Keskin

Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com