Facebook'ta Paylas  

HANGİ HAKTAN YARARLANIR


                                          

 

Sürekli birinin bakımına muhtaç derecede malul çocuğu olan kadın sigortalılarının prim günlerine ilave gün eklenmesi ve eklenen prim günlerinin yaş haddinden de düşülmesi uygulaması 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren, Sosyal Güvenlik Kanunu ile getirilmiş yeni bir uygulamadır. Bence Sosyal Güvenlik Kanununun en insani uygulamalarından birisidir.  Çünkü malul çocuğu olan  kadın, hem çalışmakta hem de çalışma hayatı dışındaki sürelerini malul çocuğunun bakımına adamaktadır. Anne merhameti ve titizliği ile kendini çocuğuna adayan kadının sosyal hayatı tamamen bitmekte ve hayatı, işle çocuğu arasında seyretmektedir. Devletimizde bu nazik durumu görerek yeni bir uygulamaya gitmiş ve birisinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu alan çalışan anneye, pozitif ayrımcılık içeren yeni haklar getirmiştir.

Kanunda yapılan düzenleme ile "Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl çocuğu bulunanların, 01.10.2008 tarihinden sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenir ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden de indirilir.” hükmü getirilmiştir.

Yukarıdaki hüküm gereği sigortalı olarak çalışan kadınlara, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu da olmak şartıyla prim ödeme gün sayılarına, çocuğu malulken ödediği prim günlerinin %25 kadarlık kısmı eklenecek ve eklenen gün sayısına denk gelen kısım, yaş hadlerinden de düşülecektir.

KİMLER YARARLANIR;

Kadın sigortalıların bu haklardan yararlanabilmeleri için öncelikle birisinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğunun olması gerekmektedir. Birisinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu olan kadının bu haktan yararlanabilmesi için ise 01.10.2008 tarihinden sonra mutlaka sigortalı çalışmasının bulunması gerekmektedir.

Öncelikle çocuğun, birisinin sürekli bakımına muhtaç olup olmadığının SGK tarafından belirlenmesi gerekmektedir. Bunun içinde sigortalının talebi halinde çocuk,  SGK tarafından bir hastaneye sevk edilmeli ve sevk edilen hastane tarafından yapılan tetkik ve değerlendirmeler SGK' ya gönderilmelidir. Çocuğun maluliyetinin tespitine esas dosya SGK' nın Bölge sağlık kurullarında değil doğrudan Ankara da oluşturulan sağlık kurulunda değerlendirmeye alınmaktadır. Yapılacak  değerlendirme sonucunda çocuğun birisinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olduğuna karar verilirse, anneye verilen haklardan kadın sigortalının yararlanabilmesi için bu defa kadın sigortalının sigortalılık durumuna bakılacaktır.

Kadın sigortalı ister SSK(4/A) kapsamında isterse Bağ-Kur(4/B), Emekli Sandığı(4/C) isterse diğer sigortalılıklar ile isteğe bağlı sigortalı kapsamında sigortalı olsun bu haktan yararlanacaktır.

KİMLER YARARLANAMAZ;

 

Birisinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu olan kadın, sigortalı değilse bu haktan yararlanamaz. Sadece sigortalı olduğu günler için bu haktan yararlanabilir. Kadın sigortalı Kanunun yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden önceki çalışmalarından dolayı bu haktan yararlanamayacaklardır. Kadın sigortalının çalışmaları  01.10.2008 den sonra olmakla birlikte, çocuğun birisinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olduğu tarih 01.10.2008 tarihinden daha sonraki bir tarihe denk geliyorsa çocuğun maluliyetinin başladığı tarihten sonraki süreler için kadın sigortalı bu hatan yararlanır.

Birisinin sürekli bakımına muhtaç malul çocuğun evlenmesi halinde kadın sigortalı evlilik tarihinden sonra bu haktan yararlanamaz.

Çocuğun sigortalı olarak çalışması halinde bu defa SGK, çocuğun birisinin sürekli bakımına muhtaç derecede malullüğünün devam edip etmediğinin tespiti amacıyla kontroller yaptırır. Kontrol sonucunda maluliyetin devam ettiği tespit edilirse kadın sigortalı, haktan yararlanmaya devam eder. Malul çocuk isteğe bağlı sigortaya prim yatırıyorsa SGK tarafından kontrol yaptırılmaz ve kadın sigortalının prim günlerine %25 ekleme ve eklenen süre kadar yaş haddinden indirilme hakkı devam eder.

 

SORU:

Sayın KESKİN,

01.01.1958 doğumluyum. 1985 yılında SSK' lı olarak işe başladım. 1994 yılında Libya'ya işçi olarak gittim. 6 ay Libya'da çalıştım. Yurtdışı çalışmışlığımı borçlanmadım. Askerliğimi borçlanmadım. 3183 gün SSK prim gün sayım toplamı.

1- Kısmi emeklilik yararlanabilir miyim? Kısmi emeklilikten ne zaman emekli olabilirim?

2- Tam emeklilikten ne zaman emekli olabilirim?

3- Kısmı emeklilik ile tam emeklilik arasında maaş bakımından ne kadar fark vardır?

4- Yurt dışı borçlanması yapmam gerekir mi?

5- Askerlik borçlanması yapmam gerekir mi?

Bilgileriniz için Teşekkür eder, çalışmalarınızda başarılar dilerim. Saygılarımla,

Mustafa ÇELİK

 

CEVAP:

 

Mustafa Bey,
SGK mevzuatına göre  01 09.1985 tarihinden sonra Libya' da bir Türk firması yanında çalışanlar yurt dışı borçlanması yapamamaktadırlar. Eğer siz Libya' da bir Türk şirketinde çalışmışsanız o şirket sizin sigortalılığınızı Türkiye' den yapmış olması gerekiyor. Türkiye' den sigortalılığınız yapılması gerektiğinden dolayı da siz o süreleri borçlanamıyorsunuz. Eğer Libya yada başka ülke şirketlerinde çalışmışsanız o halde Libya' da geçen süreleri borçlanabilirsiniz.
Yaştan emekli olmak isterseniz askerlik borçlanması yapmanız halinde 59 yaşında emekli olabilirsiniz. Çünkü hala 3600 gün şartını gerçekleştirmemişsiniz. bu şartı 23.05.2014 tarihine kadar gerçekleştiremezseniz bu defa 60 yaşında emekli olursunuz.(Kısmi emeklilikten)
Normal şartlarla emekli olmanız için gerekli olan şartların belirlemesinde giriş tarihinizin tam olarak bilinmesi gerekiyor. Çünkü 23.05.1985 tarihinden önce sigortalılık başlangıcınız varsa 48 yaş, 5225 gün prim ödemeniz halinde ,
23.05.1985 tarihinden sonra işe başlamışsanız 49 yaş, 5300 gün prim ödemeniz şartıyla emekli olabilirsiniz.
Her iki emeklilik halinde de aşağı yukarı aynı maaşı alacaksınız.
Yukarıdaki şartlara bakarak yurtdışı ve askerlik borçlanması yapıp yapmamaya kendiniz karar vermelisiniz.

Mustafa Keskin

Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com