Facebook'ta Paylas  

MALUL ERKEK ÇOCUĞUN SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI


                                         

 

Sosyal güvenlik uygulamalarında genel kural, erkek çocukların okumamaları halinde 18 yaşını dolduruncaya kadar, okumalarında ise orta öğrenime devam etmeleri halinde 20 yaşına yüksek öğrenime devam etmeleri halinde 25 yaşına kadar sağlık hizmetlerini anne-baba üzerinden almaya devam edecekleri yönündedir. Genel kural bu olmakla beraber uygulamada özel durumlara göre istisnalar da düzenlenmiştir. Bu istisnalardan bir tanesi de malul erkek çocuklarının anne-baba üzerinden hem sağlık hizmeti almaları hem de anne-babanın ölümleri halinde sağlık hizmetiyle birlikte ölüm aylığı alma şartlarının özel kurallara bağlanmasıdır.

Çocuğun malul sayılabilmesi için çalışma gücünün en az %60' ını kaybetmiş olması  gerekmektedir. Çalışma gücünün %60 ından daha azını kaybetmiş çocuklar, sosyal güvenlik Kanununa göre malul sayılmazlar. Malul sayılmadıkları içinde hem sağlık hizmetlerini anne-babaları üzerinden almaları hem de anne-babalarının vefatı halinde ölüm aylığı almaları konusunda  genel şartlara tabi olurlar. Genel şartları taşımaları halinde ise söz konusu yardımlardan yararlanırlar.

Malullük tespitleri SGK' ya başvuruyla başlar ve SGK başvuru sahibini mevzuatında belirlenen hastanelerin birine sevk eder. Hastanedeki işlemler tamamlandıktan sonra, talep sahibinin dosyası hastane tarafından SGK' nın ilgili ünitesine gönderilir.Talepte bulunan kişinin malul olup olmadığına, Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler değil, doğrudan SGK tarafından oluşturulan sağlık kurulları tarafından, dosya üzerinde yapılacak değerlendirme ile karar verilir. Onun için okurlarımızın Sağlık Bakanlığı hastaneleri tarafından verilen raporlarda,  çalışma gücü kaybını gösteren yada maluliyet durumlarını gösteren oranlar varsa onları dikkate almamaları gerekmektedir. Hastaneden verilen raporda oran ne olursa olsun kişinin malul olup olmadığı SGK tarafından belirlenmektedir. Bazen hastaneden gelen raporlarda işgücü kaybı oranı %70 olarak  belirlenmesine karşın SGK işgücü kayıp oranını %40 olarak bile belirleyebilmektedir. Bu SGK' nın yanlış yaptığı manasına gelmemektedir. Farklı oran belirlenmesinin temel nedeni her iki Kurumunda farklı mevzuatlar çerçevesinde değerlendirme yapıyor olmasından kaynaklanmaktadır.

 

ANNE BABASI SAĞ OLANLARIN SAĞLIK HAKKI;

Anne-babası sağ olan malul erkek çocuk, yaşı ne olursa olsun evli olmamak şartıyla anne-babası üzerinden sağlık yardımı almaya devam eder. Çocuklar sağ olan anne baba üzerinden sağlık yardımı hizmeti alabilirler. Sağlık yardımı hizmeti alabilmeleri için çocukların  Kanunda belirtilen şartları taşımaları gerekmektedir. Bu şartlardan birincisi yaş şartıdır. Okumayanlar için 18 yaşını tamamlamalarına kadar, okuyanlar içinse tahsil durumlarına bakılarak 25 yaşına kadar anne ve baba üzerinden sağlık hizmeti alabilirler. Ancak bunun yanında çocuğun evli olmaması ve sigortalı bir işte çalışmaması gerekmektedir. Malul erkek çocukların sağlık hizmetlerinden yararlanması için yaş şartı bulunmamakla beraber evli olmamaları esastır. Uygulamadaki Yasanın yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden önceki uygulamada malul erkek çocuklar evli olsalar bile yaşları ne olursa olsun anne ve babaları üzerinden sağlık hizmeti almaktaydılar.Yeni ve uygulamadaki Yasayla bu hak ellerinden alınmış oldu.

 

ANNE-BABA VEFAT ETMİŞSE SAĞLIK VE AYLIK HAKKI;

Malul erkek çocuğun eğer anne yada babası vefat etmişse ve vefat eden anne yada babadan dolayı çocuğa ölüm aylığı bağlanma şartları da mevcut ise bu defa malul erkek çocuk, yaşına bakılmaksızın anne yada babasından hak ettiği ölüm aylığını almaya devam edecek ve ölüm aylığı aldığı müddetçe de sağlık hizmetlerinden yararlanacaktır. Malul erkek çocuk, evlenmesi halinde yine yaşına bakılmaksızın anne ve babası üzerinden hem ölüm aylığı almaya hem de sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam edecektir.Kanun koyucu salt sağlık yardımından yararlanma şartları ile anne- baba üzerinden ölüm aylığı bağlanma şartlarını evli olma şartı bağlamında farklılaştırmıştır.

EVLİ MALUL ERKEK ÇOCUKLARLA İLGİLİ DURUM;

Evlilik hakları öldürüyor. Sosyal güvenlik kurumunun bu uygulaması ile özel duruma haiz olsalar bile Yasayla pozitif ayrımcılık yapılan malul erkek çocukların anne -babaları üzerinden aldıkları ve yaş şartının özel durumları dikkate alınarak uygulanmadığı halde, sağlık hizmetinden faydalanma hakları malul erkek çocuğun evlenmesiyle ellerinden alınıyor. Oysa evlilik kutsal ve teşvik edilmesi gereken bir müessese iken bu uygulama cezalandırma gibi algılara yol açıyor. Bunun gibi amacı tam anlaşılamayan uygulamalar, toplumda fiili durumlar oluşturarak çözüme kavuşturuluyor. Bununda en pratik yolu evlendiği kişilerle resmi nikah yapmayarak problemi pratik olarak çözme girişimleridir. Toplumsal işleyişi düzenleyen Kanunlar insanları ara yollara saptırmamalı ve başka çözüm yollarına itmemelidir.

SORU:

Mustafa Bey; Benim sorum bir çalışanımız hakkında 05.12.2005 tarihinde işe başladı.20.05.2013 tarihinde SGK' dan  kıdem tazminatı alabilir yazısı  almış. Önceki çalıştığı yerlerle birlikte 17 yıl sigortası olmuş. Dershane işyeri olduğumuz için bizde işten çıkma ve çıkarılma olayı sezon bitimi yani haziran sonunda oluyor. Bu çalışanımız rahatsız olduğunu söyledi ve 3 gün işe gelmedi. 3. gün noterden yazı göndermiş kanuni haklarını istediğini ve SSK dan aldığı yazıyı bize gönderdi. Bu çalışan kıdem tazminatı alabilir mi? Alabilirse işverenin ne gibi hakları var. İşveren mağdur oldu. Sezon bitmeden bildirimsiz şekilde işi bıraktı. Bize bu konuda detaylı bilgi verirseniz sevinirim. İşveren bu durumda ne yapabilir ne gibi kanuni haklara sahip şimdiden teşekkür ederim.Tuncay EKER

CEVAP:

Tuncay Bey;
SSK kapsamında, bir işverenin yanında çalışan sigortalının eğer diğer işyerlerindeki çalışmaları da dahil 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü varsa kendi isteği ile bile işten ayrılsa, işverenin yanındaki çalışması bir yıldan fazla ise kıdem tazminatını hak eder. Ancak kıdem tazminatını hak etmesi için sizin yanınızdaki çalışma süresinin öncelikle bir yıldan fazla olması gerekmektedir. Daha da önemlisi SGK dan " kıdem tazminatı alabilir" yazısını size ibraz ettikten sonra işten ayrılması gerekmektedir. Eğer "kıdem tazminatı alabilir "yazısını ibraz ettikten sonra ayrılırsa ihbar süresi kullanmadan işten ayrılabilir. Sizde ihbar tazminatı ödemezsiniz ondan da ihbar tazminatı talebinde bulunamazsız. Size "kıdem tazminatı alabilir" yazısı getirmeden işten ayrılmışsa kıdem tazminatını ödemezsiniz ve çalışma süresine göre değişen miktarda ihbar tazminatını sigortalıdan talep edebilirsiniz.


Mustafa Keskin

Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com