Facebook'ta Paylas  

GAZETECİLERİN YIPRANMA HAKKI


                               

 

 

Sosyal güvenlik konusunda Cumhuriyet tarihinin en büyük reformu  01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren sosyal güvenlik uygulama yasasıyla yapıldı. Sosyal güvenlik kurumları 2006 yılında tek çatı altında toplandı. Kurumların tek çatı altında toplanmasıyla beraber uygulamada yeknesaklık büyük ölçüde sağlanmış oldu. Yeni sosyal güvenlik yasasının sayılamayacak kadar olumlu tarafları varken bazı konularda daha önceki yasalarda verilen haklarda geriye gidişler oldu. Bunlardan bir tanesi de SSK yasasında düzenlenen Fiili hizmet zammı uygulamasında bazı gurupların devre dışı bırakılmasıdır. Bu gruplardan  biride gazetecilerdi. Gazeteciler 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren yasadan önceki uygulamada, fiili hizmet zammı uygulamasından yararlanırken bu tarihten sonra uygulamada yapılan değişiklikle fiili hizmet uygulamasından yararlanamaz oldular. Sayın Başbakanımız gazetecilere yıpranma haklarının geri verileceği ile ilgili söz verince, Kurum tekrar bir çalışma yaparak gazetecilerin yıpranma hakkını düzenleyen Yasa çalışması yaptı ve Yasa yüce meclisten geçerek Ocak ayında yasalaştı. Gazeteciler için yıpranma hakkı tekrardan, 01.02.2013 tarihinde geri gelmiş oldu. Ancak Yasa koyucu hem basın işverenlerine hem de basın çalışanlarına yasanın çıktığı tarihi takip eden ay başından başlamak üzere 3 aylık bir süre vererek geriye doğru bu haktan yararlanmak isteyenlerin 30.04.2013 tarihine kadar, SGK tarafından istenen belgelerle birlikte Kuruma müracaat etmeleri gerektiğini belirtti. Süre Nisan sonu itibariyle sona erecek. Nisan sonuna kadar geriye doğru müracaatta bulunanların 01.10.2008-01.01.2013 tarihleri arasındaki süre için de yıpranma hakkından yararlanacağını hatırlatmak isterim. Eğer süresi içinde müracaat edilmezse bu haktan yararlanılamayacak.

 2008 ÖNCESİ YIPRANMA HAKKI;

Gazeteciler 2008 Ekiminden önce yıpranma hakkından yararlanıyorlardı. Yıpranma haklarının  Yasayla ellerinden alınmasıyla beraber, 3600 günlerinin olup olmadığına bakılmaksızın basın ve gazetecilik mesleğinde Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle fiilen çalışanların, fiilen çalıştıkları her 360 gün için 90 gün fiili hizmet zammı süresi kadar sigortalılık sürelerine ilave edileceği ve 5 yıla kadarda yaş hadlerinden düşüleceği şeklinde düzenleme yapıldı. Oysa gazetecilerin 01.10.2008 den önce bu haktan yararlanabilmeleri için fiili hizmet süresine tabi çalışmalarının 3600 gün olması gerekmekteydi. Ekim 2008 den önceki uygulamada, yıpranma süresi kadar gün, sadece sigortalılık süresine eklenmekte, prim gün sayısına eklenmemekteydi. Eklenen süre kadarda yaş haddinden düşmekte ancak yaş haddinden düşme hiç bir şekilde 5 yıldan fazla olmamaktaydı.

 

 2008 SONRASI YIPRANMA HAKKI;

Ekim 2008 tarihinde gazetecilerden yıpran hakkı alındı. Gazetecilerin mücadelesi sonucu Başbakanımızın devreye girmesi ile bu hak yeniden gazetecilere Ocak 2013 ayında geri verildi. Ancak hak bazı farklılıklara uğrayarak geri verildi. Getirilen değişikliklerin  bir kısmı gazetecilerin lehine iken, yapılan değişikliğin bir kısmı da gazetecilerin aleyhine oldu. Gazetecilerin lehine olan değişiklik, fiili hizmet zammı kadar sürenin gazetecilerin prim gün sayısına ilave ediliyor olmasıdır. Maaş bağlama oranı prim gün sayısı esas alınarak belirlendiğinden, maaş bağlama aşamasında maaş miktarına olumlu bir katkı yapacaktır. Aynı zamanda fiili hizmet zammının yarısı kadar bir süre yaş haddinden de indirilecektir. Ancak yaş haddinden indirilecek süre  fiili hizmet zammının hem yarısı olacak hem de hiç bir şekilde 3 yılı geçemeyecektir.

ÖRNEKLERLE AÇIKLAMA;

Örnek 1- SSK kapsamında özel sektöre ait gazete işyerinde Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle 01/01/1999-01/01/2005 tarihleri arasında 6 yıl (2160 gün), 01/02/2013-01/06/2015 tarihleri arasında ise 2 yıl 4 ay (840 gün) çalışan sigortalının toplamda 3600 günü bulunmadığı halde 01/01/1999-01/01/2005 süresindeki çalışmalarından dolayı 2160 / 4 = 540 gün 1 yıl 6 ay itibari hizmet süresi sigortalılık süresine eklenip, emeklilik yaş haddinden de indirilecek, ancak  sigortalının 3600 günü olmadığı için 01/02/2013-01/06/2015 tarihleri arasında geçen çalışmalarına ait 840 / 4 = 210 günlük fiili hizmet süresi zammı prim ödeme gün sayısına ilave edilecek ve emeklilik yaş haddinden herhangi bir indirim yapılmayacaktır.

 

 Örnek 2- SSK kapsamında özel sektöre ait gazete işyerinde Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle 01/01/1997-01/01/2005 tarihleri arasında 8 yıl (2880 gün), 01/02/2013-01/06/2015 tarihleri arasında ise 2 yıl 4 ay (840 gün) çalışan sigortalının Ekim 2008 ayından önce 3600 günü bulunmadığı halde 01/01/1997-01/01/2005  süresindeki çalışmalarından dolayı   2880 / 4 = 720 gün (2 yıl) yıpranma süresi sigortalılık süresine eklenip

emeklilik yaş haddinden de indirilecek, Toplam fiili hizmet süresi 3600 günden fazla olduğu için 01/02/2013-01/06/2015 tarihleri arasında geçen çalışmalarına

ait 840 / 4 = 210 günlük fiili hizmet süresi zammı hem prim ödeme gün sayısına ilave edilecek ve hem de ilave edilen 210 günün yarısı olan 105 gün emeklilik yaş haddinden indirilecektir.

 

SORU;

Mrb Mustafa bey nasılsınız? Yanılmıyorsam 9 Ekim 2012 tarihinde yazmış olduğunuz bir makaleyi okudum. Eğer uygun görürseniz size bir sorum olacaktı.
 Okulumuzda Yabancı Uyruklu iki öğrencimiz var bunların SGK girişlerini yaptık bunların primlerini öğrenciler mi ödeyecek yoksa okulumuz mu? Okula
 YÖS sınavı ile kayıt olmuşlar. Ancak hiç bir yerden burs almıyorlar. Eğer cevap verirseniz çok memnun olurum.İyi günler.Hasan GÜMÜŞ

CEVAP:

Hasan Bey;
Ülkemizde kurulu üniversitelere kayıt yaptıran yabancı öğrenciler, GSS(Genel Sağlık Sigortası) lisı olmak zorundadır. Üniversiteleri tarafından da SGK ya tescilleri yapılmaktadır. Sizde Kanuni sorumluluğunuzu yerine getirmiş ve öğrencilerinizin GSS tescilini yapmışsınız. Bundan sonra artık sizin bir sorumluluğunuz kalmamıştır.Öğrenci kendi primini kendisi ödemek zorundadır.Ancak siz öğrenciye ne kadar prim ödeyeceğini ve nereye ödeme yapacağını mutlaka bildirin. Bilmedikleri için primlerini süresinde ödemezler ise gecikme zammı ve gecikme cezası ödemek zorunda kalacaklardır.Aylık sadece 39 TL prim ödeyerek GSS lısı olacaklar ve hastalanmaları halinde tüm sağlık hizmetlerinden yararlanacaklar.

Mustafa Keskin

Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com