Facebook'ta Paylas  

PRİME ESAS KAZANÇLAR VE BİLDİRİMLERİ-1


                   

 

 (Prime Esas Kazanca Dahil Ödemeler)

 
HAKEDİLEN ÜCRETLER;

İş akdinin çeşitleri, İş Kanununda yazılmakla beraber iş akdinin unsurlarını da içine alan tanımlama borçlar kanununda yapılmıştır. İş akdinin unsurlarından biride ücrettir. Ücret her ne kadar iş akdinin esas unsurlarından olsa da sosyal güvenlik uygulamaları bakımından iş ilişkisi kurulmakla birlikte, işveren ücret ödemesinde bulunmasa bile sigortalılık niteliği oluşur. Yani sigortalı yönünden haklar, işveren yönünden de yükümlülükler başlamış olur. Bunun en güzel örneği, sigortasız çalışan yada sigortalı olmakla beraber ücret almayan yada ücret ödemesi yapılmamış olan kişi eğer işyerinde kaza geçirirse olay iş kazası sayılır ve sigortalı sosyal güvenlik kapsamındaki haklardan yararlanır. Sigortalıların sosyal güvenlik kapsamında yararlandıkları parasal hakların tamamı, sigortalılar adına SGK' ya  bildirilen prime tabi ücretler esas alınarak hesaplanmaktadır. Bu açıdan sigorta primine esas ücretlerin nelerden oluştuğu önem arz etmektedir.

 
PRİM VE İKRAMİYELER;

Prim ve ikramiyelerin tamamı sigorta primine esas kazanca dahildir. SGK bu konuda yeni bir uygulama benimsemiştir. Daha önceki uygulamada, ücretle birlikte prim yada ikramiye ödemesi  yapılmışsa ve iki ödemenin toplamı prime esas kazancın üst sınırını aşmışsa aşan kısım prime tabi tutulmamaktaydı. Ancak 01.10.2008 den sonra uygulama değiştirilmiş ve ikramiye ödemeleriyle birlikte aylık prime esas ücret tavanı aşılmışsa, aşılan kısım sonraki iki aya eklenmeye başlamıştır.
 Prim ve ikramiye gibi ücretin dışındaki diğer tüm ödemeler,  hak edildiği ayda değil ödendiği ayda SGK' ya bildirilir. Yine örnekleyecek olursak, ikramiyeler ocak ayında hak edilse ancak ocak ayında hak edilen ikramiyeyi işveren, işçisine mayıs ayında ödese ödemenin yapıldığı ayda SGK' ya bildirimi yapılır. Ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir. Sigorta primine esas kazancın tavanı 6.111,25 TL dır. Eğer işveren sigortalısına ücret ve ikramiyeyle beraber ödemede bulunduğunda örneğin, 7.000 TL ödeme yaptığında, tavanı aşan kısım olan 886,75 TL iki ayı geçmemek üzere sonraki aya yada aylara ilave edilir.

 
PRİME ESAS KAZANCA DAHİL ÖDMELER;

Ücretler; her ne şekilde yada ad altında olursa olsun hak edilen tüm ücret ödemeleri prime dahildir. Hak edilen ücretin ödenip ödenmediğine bakılmaksızın SGK' ya bildirimi ve prim ödemesi yapılmak zorundadır.
 Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan, o ay içinde yapılan ödemelerin tamamı prime tabidir. Bu nitelikteki ödemelerin prime tabi olması için ödemenin mutlaka yapılmış olması gerekmektedir. Yani  ödeme yapıldıktan sonra işveren tarafından, SGK' ya hem bildirimi hem de prim ödemesi ödenen ay esas alınarak yapılacaktır.
 İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıda belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin tamamı da prime tabi tutulur.
 

SORU:

Sayın üstadım. Muhasebe doktoru sitesindeki yazınızı okudum. Diğer yazılara göre çok daha net. Bu konuda yüzlerce kafa karışıklığı yaratan yazı var.
Şimdi sorunumu şöyle açıklayayım. 1973 doğumluyum. SSK başlangıcım 1993.  SSK başlangıcımdan sonra sigortalı bir işte çalışmıyorken ufak bir göz kazası geçirdim. Sol gözüm hasar gördü. 1996 da askere gittim ve çürük raporu verdiler. Raporda oran yazmıyor. 1996 yılının son aylarında tekrar SSK' lı oldum. Bu süre zarfında sol gözüm ilerledi, görme yeteneğini % 95 kaybetti ve psikolojik olarak ta çöktüm. Fakat çok zor şartlarda çalıştım ve özürüm ile herhangi bir rapor almadım ve şuan işsizim.
Sizin yazınızı okudum ben kısa süre içinde çalışmadığım halde SSK ya özrümden dolayı yaşlılık talep edebilir miyim? Böyle bir şey mümkün  olursa benim hiç raporum yok. SSK beni hastaneye sevk eder mi? Ederse tek gözüm görmüyor. Aynı zamanda şaşıda oldum. Birde yıllardır bunun psikolojisi beni yıprattı. En az yüzde 40-45 rapor alabilirim kanaatindeyim. Nasıl bir yol izlemeliyim. Saygılar. İbrahim AYDIN
 
 
CEVAP;

İbrahim Bey;
Öncelikle geçmiş olsun ve Allah yardımcınız olsun.
Özrünüz ilk sigortalı olduktan sonra meydana gelmiş. Bu yüzden özrünüz  maluliyet derecesinde ise ki bu oran %60 dan fazla olması gerekmektedir, malulen emekli olabilirsiniz. Eğer özrünüzün oranı %40 ile %60 arasında ise özürden yaşlılık aylığı bağlanmayı hak edebilirsiniz. Bence de özrünüz %60 ın altında kalır. Onun için sizin yapmanız gereken hemen Vergi Dairesi başkanlığına müracaat edip özür derecenizin tespiti ve vergiden muaf edilmeniz konusunda talepte bulununuz ve özür derecenizin tespiti için hastaneye sevkinizi isteyiniz. Özür oranınız %40 dan fazla çıkarsa ve yeteri  kadar da prim gününüz varsa yaşınıza bakılmaksızın size emekli maaşı bağlanacaktır. 
 
 
Mustafa Keskin
Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com