Facebook'ta Paylas  

SOSYAL GÜVENLİK TEŞVİKLERİ -2-


                 

 

 
YENİ YATIRIM TEŞVİĞİ;
Yatırımlarda devlet yardımları hakkındaki Bakanlar Kurulu kararı ile 01.01.2012 tarihinden başlanarak yatırım teşviki uygulamasına başlanılmıştır.Yatırım teşviki uygulaması ile devlet yardımları dört gruba tahsis edilecektir; genel teşvik uygulamaları, bölgesel teşvik uygulamaları, büyük ölçekli yatırımların teşviki ve stratejik yatırımların teşviki şeklinde yapılacaktır. Genel teşvik uygulamalarında prim teşviki bulunmamaktadır. Bunun dışındaki teşvik uygulama gruplarında prim teşviki, işveren hissesinin tamamının hazinece karşılanması şeklinde yapılacaktır. Yatırım teşviki uygulamasında Türkiye altı bölgeye ayrılmıştır. Her bölge genel teşvik uygulamaları dışındaki teşviklerde, belli bir süre prim desteğinden yararlanacaktır. Organize sanayi bölgeleri, bulundukları ilin dahil olduğu bölgenin bir üst bölgesine uygulanan  teşviklerden yararlanacaklardır. Örneğin, Adana ikinci bölge teşviklerinden yararlanırken Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesindeki sanayiciler üçüncü bölge teşviklerinden yararlanarak avantajlı bir konum edinmektedirler. Sadece altıncı bölgede işveren hissesinin yanında sigorta hissesi de teşvik kapsamında hazinece karşılanacaktır. SGK verilerine göre yurt genelinde  2012 yılı için, yatırım  teşvik uygulamasından  Ağustos ayına kadar 126 işyeri yararlanmış ve bunun hazineye maliyeti 5.006.000 TL olmuştur.

 
İŞSİZLİK SİGORTASINDAN YARARLANANLARI ÇALIŞTIRMA TEŞVİKİ;

Bu teşvik türünden, işe başlama  tarihi itibariyle işsizlik sigortası fonundan işsizlik ödeneği almaya hak kazanmış olmak ve işsizlik ödeneği almaya hak kazanmış olan sigortalının işsizlik ödeneği almaya hak kazandığı tarihten önce çalıştığı işyeri haricinde başka bir işyerinde çalışmak şartı ile yararlanabilineceklerdir. Teşvik uygulaması,  01.10.2009 tarihinde başlamıştır ve süresiz uygulanacak teşviklerdendir. Teşvik uygulaması, 01.10.2009 tarihinde başladığı için bu tarihten sonra işe alınan sigortalılar için uygulanacaktır.
Teşvik kapsamında olma süresi, işsizlik ödeneği alma süresiyle sınırlı olacaktır. İşsizlik ödeneği alınacak süre kadar yararlanılacak ve teşvikten yararlanan işverenler yararlanma süresince, asgari ücrete denk gelen ücret üzerinden, işçi ve işveren paylarına düşen primleri ve kısa vadeli sigorta kolları prim oranının %1 lik kısmını ödemeyeceklerdir. Ödenmeyen bu primleri SGK işsizlik fonundan tahsil edecektir. Bu teşvikten, 2012 yılı için Ağustos ayına kadar sadece  20 işveren 119 sigortalı için yararlanmıştır.

 
İŞVERENLER TEŞVİKLERDEN NİÇİN YARARLANMIYOR?

Yukarıda işverenlerin çoğu tarafından yararlanılacak teşvik uygulamalarını, uygulama şartlarını ve sürelerini açıklamaya çalıştım. Verdiğim teşvikten yararlanma rakamlarından da görüleceği gibi işverenlerimizin çoğu, beş puanlık teşvik uygulaması dışındaki diğer teşvik uygulamalarına pek rağbet göstermemektedir. Rağbet gösterilmemesinin ana nedeni , bilgi eksikliği olabileceği gibi uygulamanın zor, zahmetli ve riskler taşımasından da kaynaklanmaktadır. Bilgi eksikliği en çok kendini, beş puanlık teşvikten yararlananların diğer teşviklerden yararlanılmayacağı şeklinde göstermektedir. Oysa Beş puanlık indirim artık teşvik uygulaması şeklinde değil, indirim şeklinde uygulanmaktadır. Yani beş puanlık indirimden yararlanan işverenlerimiz, diğer teşvik uygulamaları kapsamına giren teşviklerden de yararlanabilmektedirler. Asıl burada üzerinde durulması  gereken, bilgi eksikliğinden ziyade teşvik uygulamalarının zahmetli ve riskli uygulamalar niteliğinde olmasıdır. Ekonominin büyüdüğü ve işsizliğin azaldığı bir konjonktürde en çok uygulanacak teşvik sistemi olan 18-29 yaş teşviki ve kadın istihdamı teşviki, bünyesinde onarılması güç riskler taşıdığından  işverenler tarafından bilerek yararlanılmamaktadır. Bu teşvikten yararlanılması için işe giren kişinin, işe başladığı tarihten önceki altı ay işsiz olması, belirtilen yaş aralığında yada cinsiyette olması, en önemlisi de sigortalının işe başladığı işyerinde, işe başlanılan aydan önceki altı ayda çalışan, ortalama sayının üzerinde sigortalı olarak işe alınması gerekmektedir. Bu şartların  hepsi sistemin işleyişinde karşılaşılacak problemleri bertaraf etmek için konmuş olabilir. Buna hiç kimsenin itirazı olamaz. Ancak SGK, sistem kurucu ve kural koyucu olarak söz konusu kontrollerin sistem tarafından yapılmasını sağlamakla yükümlüdür. Kurulan sistem, teşvikten yararlanacak kişilerin yaşlarını kontrol etmekte, işe alınmadan önceki altı ay içinde çalışıp çalışmadıklarını kontrol etmekte, ancak en önemli ve en karmaşık şart olan altı aylık ortalamanın sağlamasını yapmamaktadır. İnce hesap gerektiren ve karmaşık olan bu hesaplamanın yanlış yapılması, yararlanılmayacak teşvikten yanlış hesap sonucu yararlan işverenleri, telafisi güç yaptırımlarla karşı karşıya bırakmaktadır. Bu nedenle de işverenler yada bu konuda mesuliyet almak istemeyen mali müşavirler teşvik uygulamalarından uzak durmaktadır. Rakamlarda bunun böyle olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Teşvik uygulamalarının sözde kalmaması için, SGK acilen sistemi, kendi kontrollerini yapabilir hale getirmesi, teşvikten yararlanamayacak sigortalıların, sistem tarafından ikazlarının yapılmasını sağlamalıdır. Eğer bunu yapamıyorsa da işverenler tarafından bu konuda yapılacak yanlışlıkların, SGK tarafından tespit edilmesi halinde, verilecek bir aylık sürede, eksik ödenen primlerin ödenmesi halinde, beş puanlık indirimden yararlanmaya devam edeceklerinin, borç çıkması nedeniyle bu haklarının ellerinden alınmayacağının bir düzenleme ile teminat altına alınması gerekmektedir. Bu yapılmazsa teşvikler büyük ölçüde sözde kalıp uygulamaya geçmeyecektir.

 
SORU:
Mustafa Bey merhabalar,
Genel Sağlık Sigortası ile ilgili yazmış olduğunuz bir yazıyı internette gördüm. Üniversiteden mezun olur olmaz gelir tespiti yaptırmıştım. 4 aydır GSS primi ödüyorum.Ay başında işe başlıyorum, GSS min kesilmesi için SGK ya ayrıca bildirmem gerekiyor mu yoksa onlar otomatik olarak kesip normal Sigortadan devam ediyor muyum ?Teşekkür ederim.
Osman BAL
 
 
CEVAP;
Osman Bey;GSS' nizin kesilmesi için SGK ya müracaat etmenize gerek yok.
Sigortalı çalışmaya başlamanız ve sigortanızın yapılması halinde sistem bunu otomatik olarak görecek ve GSS nızı sonlandıracak, ve sağlık aktivasyonunuz normal sigortanız üzerinden yapılacaktır. Ancak sigortalı olduğunuz tarihe
kadar tahakkuk edecek GSS primini yatırmanız gerekmektedir.
Kolay gelsin
 

Mustafa Keskin
Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com