Facebook'ta Paylas  

SOSYAL GÜVENLİK TEŞVİKLERİ -1-


                

 

 Türkiye, sigorta primlerine teşvik uygulamasıyla ilk olarak 5084 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesi  ile tanıştı. Söz konusu Kanun, yatırımları ve istihdamı teşvik etmek için çıkarılmıştı. İlk çıktığında kapsam dışında kalan illerde memnuniyetsizlik oluşurken kapsama giren  illerde büyük memnuniyet oluştu. Teşvik kapsamına giren illerde hem yatırımlarda hem de istihdamda artışlar meydana geldi. Bu teşvik uygulamasından en çok rahatsız ve mağdur  olan iller ise teşvik uygulaması kapsamında olan illere komşu olup ta teşvik kapsamında olmayan iller oldu. Çünkü yatırımlar teşvik uygulaması nedeniyle komşu illere kaydı. Yani teşvik uygulaması kapsamında olan illerdeki yatırım ve istihdam artışları, aslında bir bölümü itibariyle yatırımların ve istihdamın kaymasından kaynaklandı.

Devlet tarafından belirlenen teşviklerin esas amacı, yatırımları ve istihdamı arttırmak olmakla beraber düzenli prim ödemeyi teşvik, gençlerin, kadınların, özürlü ve mesleki eğitim mezunlarının çalışma hayatına kazandırılması  ve  Ar-Ge çalışmalarının belli bir seviyeye getirilmesi maksadı ile de yapılmaktadır.

BEŞ PUANLIK İNDİRİM;

Beş puanlık indirim teşviki 01.10.2008 tarihinde uygulanmaya başlanmıştır.Uygulama öncelikle teşvik uygulaması niteliğinde iken daha sonra sürekli bir uygulamaya dönüştürülmüştür.Teşvik uygulamalarının en tipik yanı, bir teşvik uygulamasından faydalanılan sigortalı için başka bir teşvik uygulamasından faydalanılmazken, beş puanlık indirimden faydalandırılan sigortalı için başka bir teşvik uygulamasından da faydalanılabilmektedir. Beş puanlık indirim tüm sigorta primlerinin %15 ine denk gelmekte iken işveren hissesine düşen primlerin %25 ine denk gelmektedir. Onun için işverenler açısından önemli bir indirimdir. SGK bu indirim uygulaması ile prim tahsilatını arttırmayı amaçlamaktadır. Uygulama bu niteliği itibariyle amaca hizmet etmektedir. Çünkü SGK, tahakkuk eden primlerin %90'  ının üzerinde tahsilat gerçekleştirirken beş puanlık indirim teşviki gibi bir uygulaması olmayan Maliye Bakanlığı, vergi tahakkuklarının ancak %80' ini tahsil edebilmektedir. Artık Türkiye belli periyotlarla vergi ve prim affı çıkarmak yerine SGK uygulamasını vergi yönüyle de genişleterek afları telaffuz etmekten  vazgeçmelidir.

Beş puanlık indirimlerden yararlanmak için işverenlerin aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içinde SGK ya vermeleri, primlerin yine yasal süresi içinde ödenmesi ve geçmişe dönük prim ve idari para cezası borcu bulunmaması gerekmektedir. Eğer işverenlerin işyerlerinde sigortasız işçi çalıştırdıkları SGK tarafından yapılan incelemelerde tespit edilirse işverenler tespit tarihinden itibaren bir yıl süre ile beş puanlık indirimlerden yararlanamayacaklardır. Beş puanlık indirim, işverenlerin ödeyecekleri primlerin tamamının %15 ine denk gelen bir avantaj sağladığı için işverenler sigortasız işçi çalıştırmama konusunda çok dikkatli olmaları  gerekmektedir.

 

 18-29 YAŞ TEŞVİĞİ;

Genç ve kadın istihdam teşviki, 01.07.2008-30.06.2010 tarihleri arasında işe alınanlar için  uygulanmıştı. Aynı teşvik daha da zenginleştirilerek  01.03.2011-31.12.2015 tarihleri arasında işe alınanlar için yararlanılacak şekilde yeniden uygulanmaya konulmuştur. Erkek sigortalıların bu teşvikten yararlanabilmesi için yaşlarının 18-29 arasında olması gerekmektedir.  Kadın sigortalıların ise 18 yaşından büyük olmaları yeterlidir. Kadın sigortalılar 29 yaşından daha büyük olsalar bile teşvikten yararlanmaya devam edeceklerdir. İşe alınan bu sigortalıların teşvikten yararlana bilmeleri için işe alındıkları tarihten geriye doğru 6 aylık süre içinde çalışmalarının bulunmaması ve yine işe alındıkları aydan geriye doğru 6 ayda çalışan işçilerin ortalamasının üzerinde bir işçi olarak işe alınmaları gerekmektedir. İşverenlerin bu teşvikten yararlanabilmeleri için özel sektör işvereni olmaları SGK ya prim belgelerini yasal süreleri içinde vermeleri yine primlerini yasal süresi içinde ödemeleri ve geriye doğru prim borçlarının olmaması gerekmektedir.

ÖZÜRLÜ  ÇALIŞTIRMA TEŞVİĞİ;

İş kanununa göre ister Kamu işvereni olsun isterse özel sektör işvereni olsun tüm işverenler,   aynı il sınırlarında olmak üzere işyerlerinin tamamında elli ve daha fazla işçi çalıştırıyorlarsa, özel sektör işverenleri, işyerlerinde çalışan işçilerin %3' ü, Kamu işverenleri ise %4' üne denk gelen sayıda özürlü işçi çalıştırmak zorundadırlar.

Özel sektör işverenlerinin, zorunlu kapsamda çalıştırdıkları özürlü işçilerin sigorta primlerinin, işverene düşen hissesinin tamamını, kota kapsamını aşan kısmın ise yüzde ellisine denk gelen primi hazinece karşılanır. Bu teşvik, süreli bir teşvik değildir. Onun için işverenlerimize, özürlü vatandaşlarımızın yapabilecekleri işlerde mutlaka bu teşvikten yararlanmak için ve sosyal sorumluluk anlayışıyla özürlü sigortalılar çalıştırmalarını tavsiye ediyorum.

SORU;

İyi günler Mustafa bey, Ben Mehmet Çalışkan 01.01.1965 doğumluyum. SGK giriş zamanım 1984.  1984-1999 yılları arası 2000 gün SGK prim günüm var.   1999- 2011 in 6. ayına kadar da  Bağ-Kur yatırdım. Daha sonrada 1.5 yıl SGK  yatırmaya başladım ve yatırmaya devam ediyorum. Sizden ricam ben ne zaman emekli olurum bana bir bilgi verir misiniz? İyi Günler.

CEVAP;
Mehmet  Bey;

En son 1.5 yıl SGK yatırmaya başladım demişsiniz.Bunu SSK lı olarak çalışıp prim yatırmaya devam ettiğinizi anlayıp ona göre cevap vereceğim.

SSK kapsamında emekliliği hak etmeniz için  25 yıl sigortalılık süresi, 48 yaş, 5225 gün şartını tamamlamanız gerekmektedir. 25 yıllık sigortalılık süresi şartını yerine getirmiş durumdasınız.

48 yaş şartını 01.01.2013 tarihinde yerine getireceksiniz. Verdiğiniz bilgilere göre 6000 günün üzerinde gününüz var. Ancak son 7 yıl içinde Bağ-kur hizmetiniz fazla olduğundan şu anda SSK dan emekli olamazsınız.SSK mevzuatına göre emekli olabilmeniz için son 7 yılın 3.5 yılını SSK ya prim ödemeniz gerekmektedir. O da 1260 gün yapar 1260 ü tamamlayınca SGK ya emeklilik başvurusu yapabilirisiniz. Bu hesaplamaya göre 2 yılınız daha var. Bağ-Kur mevzuatına göre emekli olabilmeniz içinde 9000 gün prim ödemeniz gerekmektedir.Tavsiyem 2 yıl daha SSK kapsamında sigortalı olmanız ve SSK mevzuatına göre emekli olmanız.
Kolay gelsin.
 

Mustafa Keskin
Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com