Facebook'ta Paylas  

DOĞUM BORÇLANMASI NEDİR


               

 

 Kadın sigortalılar, doğumdan önceki 8 hafta ve doğumdan sonraki 8 hafta, çoklu doğumlarda doğumdan sonraki 10 hafta istirahatlı kaldıkları sürede işverenleri tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna raporlu olarak bildirilir ve primleri ödenmez. Bu sürelerde sigortalı SGK' dan geçici iş göremezlik ödeneği alır. Ancak bazı işverenler sigortalısını bu sürelerde fiilen çalıştırmasa bile, atıfet kabilinden ücret ödemesi yapıyorsa, yani çalıştırmadan ücret ödemeye devam ediyorsa SGK' ya ücretlerini ve günlerini bildirim yapmaya devam etmek zorundadır. Bu sürelerden önce yada sonra, sigortalı işten çıkarsa, işten çıktığı tarihten sonraki, doğum   nedeniyle çalışamadıkları  süreleri borçlanıp, primlerini ödeyerek sigortalılık sürelerinden ve hizmetlerinden saydırabilmektedir.

SGK doğum borçlanması konusunda daha önce çıkarmış olduğu genelgeler ile uygulamayı, Kanunun verdiği hakları kısıtlar şekilde yapmış ve sigortalının yaptığı doğumun, ya çalışırken yada  çalıştığı işinden ayrıldıktan sonraki 300 gün içinde olması gerektiğini şart koşmuştu. Ancak uygulamasını, bu konudaki yargı kararlarını da göz önünde bulundurarak daha sonra  değiştirmiş ve 300 gün şartını kaldırmıştır. Sigortalı kadın, borçlanmaya esas doğumunu işten çıktıktan sonra ne zaman yaparsa yapsın artık borçlanabilmektedir.
SGK, doğum borçlanması yapacak kadın sigortalının işvereninden, hiç bir belge istemeksizin, Kurum hizmet kayıtlarını esas alarak  borçlandırmasını sonuçlandıracaktır.
 
KİMLER DOĞUM BORÇLANMASI YAPABİLİR:
SSK kapsamında sigortalı olan kadınlar doğum borçlanması yapabilirler. Bu kapsamdaki kadın sigortalının, doğum borçlanması yapabilmesi içinde doğumun ilk sigortalı olduğu tarihten sonra meydana gelmesi gerekmektedir. SSK kapsamındaki sigortalı, ilk defa SSK sigortalısı olduğu tarihten önce meydana gelen doğumlar için borçlanma talebinde bulunamaz. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında sigortalı olanlar  doğum borçlanması talebinde bulunamazlar. Ancak geçmişinde bir gün bile SSK lı çalışması olan kadın, daha sonra Bağ-Kur yada Emekli Sadığı kapsamında sigortalı da olsa doğum borçlanması yapabilir. SSK kapsamında tescili yapılan kadın sigortalı, tescilden sonra olmak kaydıyla doğumu ne zaman yaparsa yapsın doğum borçlanması yapmayı hak eder. Ancak çocuğun canlı doğması gerekmektedir. Eğer çocuk çanlı doğar ancak doğduktan belli süre sonra vefat ederse kadın sigortalı vefat tarihine kadar olan süre için yine doğum borçlanması yapar. Ayrıca doğum borçlanması yapılacak sürede sigortalının ister isteğe bağlı isterse zorunlu sigortalılık nedeniyle prim ödemesinin bulunmaması gerekmektedir. Staj vesilesi ile sadece kısa vadeli sigorta primi ödemiş ticaret lisesi mezunu kadın sigortalı, başka sigortalılığının olup olmadığına bakılmaksızın doğum borçlanması yapabilir.
 
Örneğin;1/5/1993 tarihinde SSK' lı olarak çalışmaya başlayan sigortalı  Ayşe'nin  25/12/1995 tarihinde sigortalılığı sona ermiştir. Sigortalı Ayşe, 12/7/1990 ve 18/6/1997 tarihlerinde doğum yapmış olup sigortalı çalışmaya başladığı tarihten sonra 18/6/1997 tarihinde yapmış olduğu doğumu, müracaatı halinde borçlanabilecek, tescil tarihinden önce 12/7/1990  tarihinde yapmış olduğu doğumu borçlanamayacaktır.
 
SİGORTALILIK SÜRESİNİ GERİYE GÖTÜRÜRMÜ?
Kadın sigortalı, sadece yaptığı iki doğum için borçlanma yapabilir. Diğer doğumlar için borçlanma yapamaz. Her bir doğum için 2 yıl borçlanabilir. İki canlı çocuk meydana getiren sigortalı kadın, en fazla 4 yıl borçlanabilmektedir. Dört yıldan daha az güne ihtiyacı varsa ihtiyaç duyduğu gün kadar da borçlanabilir. Sigortalı ilk defa SSK sigortalısı olduğu tarihten önceki doğumlarıyla ilgili borçlanma yapamayacağı için doğal olarak ta sigortalılık süresi borçlanılan gün kadar geriye gitmeyecektir. Doğum borçlanmasını sadece sigortalılık gününe ihtiyaç duyanların yapmasında yarar vardır. Sigortalının iki çocuğu varsa ve iki doğum arasında bir yıllık bir süre varsa her iki doğumdan sonrada sigortalı olunmamak kaydıyla kadın sigortalı sadece 3 yıl borçlanabilir.
 
DOĞUM BORÇLANMASININ MALİYETİ NEDİR?
Doğum borçlanmasında öncelikle borçlanılacak süre tespit edilir. Ve ihtiyaç duyulan süre kadar borçlanmak için SGK ya müracaatta bulunulur. Borçlanma yapacak sigortalı hem borçlanacağı süreyi hem de hangi kazanç üzerinde borçlanma yapmak istediğini yazılı talep formunda belirtir. Sigortalı, kazancı belirtirken asgari ücret ile asgari ücretin 6.5 katı arasındaki bir miktarı belirleyebilir. Belirlenen miktar, her ay 30 kabul edildiğinden 30'a bölünür ve günlük kazanç bulunur. Günlük kazancın %32 si borçlanmaya esas primi oluşturmaktadır.
Örneğin; 4 yıllık borçlanma yapacak bir sigortalı eğer asgari ücret üzerinden borçlanma yapacağını belirtmişse, asgari ücretin günlük miktarı (940.5/30)  31.35 TL olduğundan, bu miktarın %32 sine denk gelen 10.03 TL günlük prim ödemek şartıyla toplamda 14.443 TL ödeyerek doğum borçlanması yapabilir. Sigortalı bu miktarı 1 ay içinde ödemek zorundadır. Bu süre içinde ister defaten isterse peyder pey ödememesi halinde borçlanması iptal edilir. Doğum borçlanması yapılacak sürede Genel Sağlık Sigortası primi ödeyenlerin prim oranları %32 yerine %20 olarak uygulanır.
 
DOĞUM BORÇLANMASI REDDEDİLENLER:
1/10/2008-1/7/2010 tarihleri arasında  doğum borçlanması talebinde bulunmuş olup borçlanma talebi doğumun, işten çıktıktan sonraki  300 gün içinde meydana gelmediği gerekçesi ile reddedilenlerin durumları yeni bir talep alınmaksızın yeniden değerlendirilecektir. Eğer bu halde iseniz ve hala size borçlanma sonucunuz gelmemişse SGK' ya müracaatta bulununuz
 
SORU:
SSK veya Bağ-Kur' dan emeklisi olmuş kişi, bir limitet şirkete ortak olursa maaşından destekleme primi kesilir mi? kesilmez mi? şirkette de çalışırsa değişiklik olur mu? olmaz mı? Emekli olup ta şirket sahibi ve de yönetim kurulunda görev almış olanlar içinde  destekleme primi kesilir mi? S. Kalay
 
CEVAP:
Sayın Kalay;
SSK ve Bağ-Kur' dan emekli olan kişi limitet şirkete ortak olursa emekli maaşından %15 oranında destekleme primi kesilir.
Aynı şirkette çalışırsa kişi, ortağı olduğu şirkette çalışması halinde SSK sigortalısı olamayacağına göre şirket ortaklığından dolayı yukarıda söylediğim gibi emekli maaşından %15 destekleme primi kesilir. Ancak kendisine ait olmayan bir şirkette çalışırsa SSK sigortalılığı devreye gireceğinden maaşından destek primi kesilmez. Çalışması karşılığı aldığı ücretinden işvereni ve kendisi adına destek primi kesilir.
Mustafa Keskin
Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com