Facebook'ta Paylas  

KİMLER YURTDIŞI BORÇLANMASI YAPABİLİR


           

 

KİMLER YURTDIŞI BORÇLANMASI YAPABİLİR;

 Türk vatandaşlarından, belirli nitelikte yurtdışı süreleri bulunanlardan,  yurtdışındaki hizmetlerini belgelendirenler, SGK' ya  yazılı istekte bulunmaları halinde  yurtdışı borçlanması  yapabileceklerdir.
Yurtdışı borçlanması yapabilmek için öncelikle Türk vatandaşı olmak gerekmektedir. Yurtdışı borçlanması yapacak sigortalının hem borçlanılması istenilen sürelerde Türk vatandaşı olması, hem de yazılı başvuru tarihi itibariyle Türk vatandaşı olması gerekmektedir.
Borçlanma yapacak kişi, borçlanmaya esas hizmet cetvellerinde bildirilen çalışma sürelerinin  tamamını yada bir kısmını borçlanabilir. Yurtdışında geçen çalışma süreleri; mecburi prim ödeme sürelerini, kendi nam ve hesabına çalınmalardan dolayı zorunlu ve isteğe bağlı prim sürelerini, sigortadan muaf cüzi çalışma  sürelerini kapsamaktadır. Sigortalı bu çalışma sürelerine eşdeğer süreler olan; isteğe bağlı prim ödeme süreleri, çocuk yetiştirme süreleri, işsizlik ödeneği süreleri, hastalık ödeneği süreleri, bakım sürelerini de borçlanabilir.
 Kanuna göre işsizlik sürelerinin tamamının borçlanma kapsamında değerlendirilmesine imkan bulunmadığından, sigortalılık süreleri arasında veya sonunda her birinde olmak kaydıyla bir yıla kadar olan yurtdışında geçen işsizlik süreleri borçlandırılacaktır. İkamet süreleri ve boşta geçen süreler de bu kapsamda değerlendirilecektir.
18 yaşın doldurulmasından önce yurtdışında geçen süreler ile, işsizlik sürelerinin borçlanma kapsamı dışında  kalan süreleri borçlanılacak sürelerden değildir.
Ev kadınlarının da çalışıp çalışmadığına ve evli olup olmadığına bakılmaksızın 18 yaşından sonra yurtdışında geçirdikleri süreler borçlanılacak sürelerdendir.
 
YURTDIŞI BORÇLANMASININ YARARLARI;
Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi yapmış ülkelerdeki sürelerini borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalınmaya başladıkları tarih, aylık bağlanması sırasında ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmayacaktır.
Sigortalı tarafından, ülkemizdeki sigortalılığının  başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise sigortalılığın başlangıç tarihi borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülerek bulunan tarih olacaktır.
 Borçlandırılan yurtdışı süreleri, Türkiye’deki prim ödeme gün sayıları veya hizmetlerine eklenecektir.
Yurtdışı borçlanması yapan sigortalı eğer hak ediyorsa hem çalıştığı ülkeden hem de ülkemizdeki sosyal güvenlik kurumundan emekli aylığı alabilecektir.Yine her iki ülkede de sağlık yardımlarından yararlanabilecektir.
Yurtdışı borçlanması yaparak ülkemizden emekli aylığı alan bir kişi eğer tekrardan çalışmak isterse emekli aylığı kesilmeden destek primine tabi çalışabilir.
 
 
BORÇLANMANIN BEDELİ VE ÖDEME SÜRESİ;
Sigortalı ülkemize kesin dönüş yapmadan da yurtdışı borçlanması yapabilmektedir. Ancak aylık talebinde bulunabilmesi için kesin dönüş şartı aranmaktadır. Kesin dönüş yapmak demek hiç yurtdışına çıkmamak demek değildir. Aylık bağlanan kişi istediği zaman ve istediği kadar yurtdışına çıkabilir. Aylığının bağlanması ve kesilmemesi için yurtdışında çalışmaması ve yardımlardan yararlanmaması gerekmektedir.
Borçlanılacak süreye ait günlük borçlanma miktarı, borçlanılacak her bir gün için, asgari ücret ile asgari ücretin 6.5 katı arasında seçilecek günlük kazancın ki bu kazanç beyanını sigortalı kendisi verir, % 32’si kadardır.
Buna göre, borçlanma miktarı, başvuru tarihinde geçerli olan günlük prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında kalmak kaydıyla başvuru sahibince seçilen kazancın yüzde 32’sinin borçlanmak istenilen gün sayısı ile çarpımı sonucunda bulunacaktır.
Örneğin; 5/1/2011 tarihinde yurtdışında geçen 15 yıllık sigortalılık süresini günlük 30 Türk Lirası üzerinden borçlanmak isteyen bir sigortalının toplam borçlanma miktarı, 30 x 5400 x % 32 = 51.840,00 Türk Lirası olacaktır.
Tahakkuk ettirilen borç tutarı tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde ödenmelidir. Bu süre içerisinde ödeme yapmayanlar için yeniden başvuru şartı aranmaktadır. Tahakkuk ettirilen borç tutarı SGK tarafından ilgiliye, iadeli - taahhütlü olarak gönderilecek ve posta alındısının ilgiliye teslim edildiği tarih, borcun tebliğ tarihi olarak kabul edilecektir.
 
BORÇLANILAN SÜRENİN STATÜSÜ;
Yurtdışı hizmet borçlanmasına ait sürelerin, ilgililerin Türkiye’de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa borçlanılan süreler, Bağ-kur (4/B) sigortalılık hali esas alınarak yapılacaktır.
Ev kadınlarının eğer ülkemizde hiç sigortalılıkları bulunmuyorsa borçlandıkları süreler Bağ-Kur (4/B) kapsamında sayılacaktır.
Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstelenen işverenlerce yurtdışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçilerinin borçlanma süreleri SSK(4/A) kapsamında değerlendirilecektir.
Yurtdışı borçlanması yapılan sürenin sigortalılık statüsünün belirlenmesinde borçlanma tarihinden önce ülkemizdeki  son  sigortalılık halinin esas alındığı gerçeğinden yola çıkarak sigortalılarımıza yada yurtdışı borçlanması yapacaklara en önemli tavsiyemiz şu olabilir. Eğer borçlandığınız sürenin SSK(4/A)  kapsamında olmasını istiyorsanız  mutlaka borçlanma yapmadan önce son çalışmanızın SSK kapsamında olmasına dikkat ediniz. Son çalışmanız  SSK kapsamında değilse, bir işe girerek fiilen SSK kapsamında çalışıp ondan sonra yurtdışı borçlanma talebinde bulununuz.
 
SORU;
Üstat ben SMMM Ahmet Nayansak. Şirket ortağı kendi şirketinde müdür olması durumunda SSK kapsamına mı? girecek yoksa Bağ-Kur Kapsamına mı? alınacak bu konuda bilgilendirir misiniz?
 
CEVAP:
Ahmet Bey;
Şirket ortağı olan bir kişi kendi şirketinde hizmet akdine tabi çalışsa, örneğin genel müdür olsa ve bu görevini yapmasından dolayı ücret alsa bile SSK(4/A) sigortalısı olamaz. Şirket ortaklığından dolayı Bağ-Kur(4/B) sigortalısı olması gerekmektedir.

Mustafa Keskin
Posta Gazetesi
 Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com