Facebook'ta Paylas  

ASGARİ ÜCRET ARTIŞININ SGK PRİMİ VE KIDEM TAZMİNATINA ETKİSİ;


 ASGARİ ÜCRET ARTIŞININ SGK PRİMİ VE KIDEM TAZMİNATINA ETKİSİ;

İşveren tarafından yapılan bazı ödemeler ve maliyetler asgari ücretin brütüne endekslenmiştir. Mesela SGK prim matrahının asgari tutarı asgari ücretin brütü iken azami tutarı asgari ücretin 6.5 katına denk gelmektedir. Her yıl asgari ücret artınca otomatik olarak SGK prim matrahının asgari ve azami tutarı da kendiliğinden değişmektedir. Malum asgari ücretin brütü  yılbaşında %29 arttı. Bu artış işverenin, asgari ücretle çalıştırılan işçiler ile asgari ücretin 6.5 katı üzerinde ücret  alan işçiler için ödenen SGK prim yüklerini de arttırdı. Hükümet asgari ücret artışından kaynaklı maliyetin işçi başına 100 TL sini karşılayarak işverene katkı yapmış olsa da, SGK prim matrahının azami miktarını asgari ücretten bağımsız belirlemediği için işverene başka yönden daha önemli bir maliyet yüklemiş oldu. Asgari ücret ile asgari ücretin 6.5 katı arasında ücret alanların SGK prim matrahları işveren tarafından ödenen ücret olduğundan uygulamayı etkileyecek önemli bir değişiklik olmadı.
 
KIDEM VE İHBAR TAZMİNAT MİKTARINA ETKİSİ;
Önceki yazılarımda da değinmeye çalışmıştım. Aslında asgari ücrette yapılan değişiklik sadece işçiye yapılan ücret ödemesi ile sınırlı değil. Bununla sınırlı olsa işverenlerin bir çoğunun buna itiraz edeceklerini düşünmüyorum. Asgari ücrete yapılan artış neredeyse her şeyi değiştiriyor. Asgari ücret değişikliğinin etkilediği en önemli kalemlerden biride, iş akdi fesih edilen işçiye yapılacak kıdem ve ihbar tazminatlarının artması olacaktır. Her iki ödeme de işçinin işverenden aldığı brüt ücret üzerinden hesaplanmaktadır. Asgari ücret artışından dolayı işçinin aldığı brüt ücret arttığından işten çıkarılacak işçinin kıdem ve ihbar tazminatı maliyeti de doğal olarak artmaktadır. Birde işçiye ödenecek ihbar ve kıdem tazminatı işçinin son aldığı ücretinin brütü üzerinden hesapladığından yani işçinin o işyerinde çalıştığı tüm kıdem yılı ile son ücretinin çarpılması ile ödenecek kıdem tazminatı bulunduğundan, işveren üzerindeki kıdem tazminatı yükü otomatik olarak bir gecede yaklaşık %30 aranın da arttırılmıştır. Bu yükü işverenlerin kaldırması hem mümkün değil hem de adil değildir. Hem adil olmayan bu yükün azaltılması hem de ülkemizde sadece çalışan işçilerin %12 sinin kıdem tazminatını aldıkları gerçeğinden yola çıkarak işçilerin de artık mağdur edilmemesi için kıdem tazminatı fonu uygulamasına geçilmesinin zamanı gelmiştir. Çıkarılan kıdem tazminatı yasasının yürürlük tarihinin 01.01.2016 olması, asgari ücret artışından dolayı işveren üzerine yüklenen kıdem tazminatından kaynaklı  aşırı yük  adaletsizliğini ortadan aldıracaktır. Uygulamanın mevcut haliyle devam etmesi iflas ertelemelerinin arttığı günümüzde en çok ta işçileri mağdur etmektedir. Kıdem tazminatının bu haliyle uygulanıyor olması, aslında bugün bile ancak işçilerin %12 sinin kıdem tazminatı alıyor olması bakımından işçilerin aleyhine işlediğinin açık kanıtıdır.
 
S ORU;
Mustafa Bey,                                                                                                                      Annemin 1000 günlük SSK çalışma günü var . 1973 başlangıç .1980 -1982-1985 doğumlu 3 çocuk üzerinden borçlandırma yapıp isteğe bağlı Bağ-Kur yada tarım sigortasından emekli edebilir miyiz? Edersek annemin emekli sandığına bağlı babam üzerinden aldığı maaşında düşme veya oranda kesilme olur mu? Ayşe Güneş
CEVAP:
Ayşe Hanım;Anneniz emekli olabilmek için yaş ve sigortalılık süresi şartını taşıyor. Ancak prim günü şartını taşımıyor.Annenizin bu şartlarda emekli olması için en az 3600 prim gününün olması gerekmektedir. Çalışmalarından dolayı 1000 günü var. Eğer çocuklar doğduktan sonraki iki yılda sigortalılığı yoksa bu süreleri borçlanabilir. Doğumdan sonraki sürelerde sigortalılığının olmadığını varsayarak sorunuza cevap vermeye çalışacağım. Üç doğum için toplamda altı yıl yani 2160 gün borçlanabilir. Toplamda gün sayısı 3.160 gün yapar ve 440 gün eksiği kalır. Anneniz ister isteğe bağlı isterse tarım sigortasından bu eksikliği tamamladıktan hemen sonra emekli olabilir.Emekli olması halinde eşi üzerinden aldığı ölüm aylığının ancak yarısını alabilir. Şu anda annenizden başka kardeşleriniz babanız üzerinden ölüm aylığı almıyorsa anneniz babanızdan dolayı %75 oranında ölüm aylığı almaktadır. Yani aldığı ölüm aylığı %25 oranında azalır.
Mustafa Keskin 15.02.2016