Facebook'ta Paylas  

PATRONLAR YANLARINDA ÇALIŞAN İŞÇİLERDEN DAHA DÜŞÜK PRİM ÖDEYEBİLECEK


Sosyal Güvenlik Reformundaki en önemli değişikliklerden bir tanesi de, gerçek kişi işverenlerin yanlarında çalıştırdıkları işçilerden daha düşük prim ödeyemeyecek olmalarıydı. Bu akla ve hayatın olağan akışına da uygun bir düzenleme  olmuştu. Aynı düzenleme tüzel kişi işverenler için geçerli değildi. Yani bir limitet şirkette sigortalı genel müdür 5000 TL ücret alıyorsa şirket ortakları da SGK' ya, 5000 TL üzerinden prim ödemek zorunda değildi. Uygulama bu yönüyle de hem anlamlı hem de doğru olmuştu.

Gerçek kişi konumundaki bir avukat, yanında çalışanların içinde en yüksek ücreti alan sigortalısından daha düşük kazanç bildirimde bulunamayacak ve prim ödemesi yapamayacaktı. Yapması halinde bu durum tespit edilirse ki sistem üzerinden çok çabuk ve kolay tespit edilebilir, bu defa SGK tarafında  gerçek kişi işverenin SGK' ya yapması gerek kazanç bildirimi işyerinde en yüksek ücret alan sigortalının seviyesine çıkarılmakta ve prim hesaplaması da bu ücrete göre yapılmaktaydı. Çıkan fark prim dolayısıyla da işverenden, fark primle birlikte gecikme zammı ve gecikme cezası alınma yoluna gidilmekteydi. Örneğin, gerçek kişi işveren konumundaki bir mali müşavir, yanında çalıştırdığı ve işyerinde en yüksek ücret olan 2000 TL ücreti alan sigortalısından daha düşük bir kazanç bildiriminde bulunuyorsa bildirimi 2000 TL ye çıkarılıyor ve çıkarılacak fark primle beraber gecikme cezası ve gecikme faizi de alınıyordu.

SGK uzun bir süre, gerçek kişi işverenlerin bu konuda  doğru  bildirimde bulunup bulunmadığı yönünde sistem üzerinden bir kontrol yapmadı. Bir çok gerçek kişi işveren, ya mevzuatı bilmemelerinden yada SGK' nın kontrol sisteminin olmadığını bildiklerinden, kendi sigortalılıklarıyla ilgili kazanç bildirimini, yanlarında çalışanların ücretlerinden daha  düşük yaptılar.

Gerçek kişi işverenler, daha çok baskı gurubu olarak tanımladığımız meslek kuruluşlarına mensup olduklarından, geriye doğru çıkan bu borçları ödemek istemediler ve Eczacılar başta olmak üzere SGK nezdinde girişimde bulunarak uygulamanın kaynağı olan 5510 sayılı Yasanın 80. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendini, konduğu tarihten geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırttılar. SGK bu değişiklikle gizli bir af düzenlemesi yaparak bir çok alacağından vazgeçmiş oldu.

Son yapılan değişiklikle artık sigortalı (Bağ-Kur, 4/B),  aynı zamanda işveren ise aylık prime esas kazancı, çalıştırdığı sigortalıların aylık prime esas kazancından daha az olabilecektir. Eski uygulama, 23 Nisan 2015 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan  6645 sayılı Kanunla 1 Ekim 2008 tarihinden geçerli olarak ortadan kaldırılmıştır.

 

SORU;

Mustafa bey ;
01.04.1949 doğumlu bayan SSK emeklisi eşini şubat/2010 da, Bağ-Kur' lu babasını da 1985 yılında kaybetmiştir.
 Eşi üzerinden ölüm aylığı almakta iken 30.04.2010  tarihinde babası üzerinden yetim aylığı talebinde bulunmuş, kurum eşi üzerinden aylık alındığından dolayı maaş bağlamamıştır. Bu red yazısı üzerine kuruma tekrar bir dilekçe yazarak ilk dilekçesinin SSK değil Bağ-Kur yönünden tekrar değerlendirilmesini talep etmiş olup bunun üzerine kurum babası üzerinden yetim aylığı da bağlamıştır.
 Aralık/2014' te kurum, kocası üzerinden aldığı maaşın asgari ücreti geçtiğinden dolayı  babası üzerinden aldığı yetim aylığını kesmiş olup, ödediği maaşları geri istemektedir. Faruk ULUDAĞ
CEVAP:

Faruk Bey;

Konu, 5510 sayılı sosyal sigortalara ve genel sağlık sigortası kanununun 54. maddesinin (a) fıkrasının ( 5) numaralı alt bendinde düzenlenmiştir.

Hem eşinden hem de ana/ babasından aylık almaya hak kazanan kişiye tercihine göre eşinden yada ana /babasından ölüm aylığı bağlanır. denilmektedir. Yani sadece bir tanesinden aylık bağlanması gerekmektedir.

SGK' nın ilk uygulaması doğru iken ikinci uygulamayı niçin yaptığı anlaşılamamıştır.

Burada dikkat edilmesi gereken konu hangi aylık yüksekse kişi o aylığı talep edebilir. Alınan aylıklar arasında farklılık varsa bu dikkate alınarak müracaat yapılabilir. Bu defa az alınan aylık SGK' ya geri ödenmiş olur.

Yersiz alınan ikinci aylığı kişi SGK' ya geri ödemesi gerekmektedir. Geri ödeme yapmasının asgari ücretle hiç bir ilişkisi yoktur. Kanunun yukarıdaki lafzı çok açıktır.

Mustafa KESKİN