Facebook'ta Paylas  

TAHSİLÂT VE ÖDEMELERİN TEVSİK ZORUNLULUĞU VE ÖZELLİKLİ DURUMLAR


 Değerli Meslektaşlarım ve kıymetli vergi mükellefleri, 

320 sıra numaralı vergi usul kanunu genel tebliği 04.07.2003 tarihli ve 25158 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Tebliğ, tevsik zorunluluğunun kapsamı, tevsik zorunluluğu olmayan ödeme ve tahsilâtlar ile cezai müeyyidenin sınırlarını tespit etmiştir.

Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler, defter tutmak zorunda olan çiftçiler, serbest meslek erbabı ile vergiden muaf esnafın kendi aralarında yapacakları ticari işlemleri ile nihai tüketicilerden (Türkiye'de mukim olmayan yabancılar hariç) mal veya hizmet bedeli olarak yapacakları 8.000 Türk Lirasını aşan tahsilat ve ödemelerini banka veya özel finans kurumları aracı kılınarak yapılması ve bu kurumlarca düzenlenen dekont veya hesap bildirim cetvelleri ile tevsiki zorunludur. Tespit edilen tutarın altında kalan tahsilat veya ödemelerin banka veya özel finans kurumları aracılığıyla yapılması ihtiyaridir.

Tespit edilen tutarı aşan avansların da banka veya özel finans kurumlarınca düzenlenen belgelerle tevsiki zorunludur.

Tespit edilen tutarın üzerinde kalan işlemler (1) tevsik zorunluluğundan kaçınmak amacıyla parçalara ayrılması kabul edilmeyecek, aynı günde aynı kişi veya kurumlarla yapılan işlemler (2) tek bir ödeme veya tahsilât kabul edilecektir.

 

(1) Faturada gösterilen meblağın tevsik kapsamındaki tutarı aşması yeterlidir. Bu bedelin farklı tarihlerde ödenmesinde her bir ödemenin tahsilât ve ödemenin yapılacağı kurumlardan geçirilmesi gerekecektir.

Örnek: Mükellef Bay A, 15.000,00 TL bedelindeki bir malını satmış ve bunun faturasını düzenlemiştir. Ancak malın bedeli 5 taksit halinde ödenecektir. Fatura bedeli belirlenen limiti aştığından taksit tutarları banka, özel finans kurumları ve PTT aracılığıyla ödenecektir.

Bir yevmiye kaydı ile anlatılmak istenirse.(KDV, hesaplama kolaylığı açısından yok sayılmıştır.)

-------------------- 10.03.2015 ----------------------

Alıcılar Hs.                                                                15.000,00

                                   Yurtiçi Satışlar                                               15.000,00

--------------------------/-------------------------------         

Görüleceği üzere mal satış tutarı olan 15.000,00 tl, tevsik zorunluluk haddi olan 8.000,00 tl yi aşmaktadır. Bu nedenle 5 taksit halinde yapılacak ödemeler banka vb finans kurumları üzerinden yapılmalıdır ve Mükellef BAY A bunları o şekilde kayda almalıdır. Taksit tutarlarının KASA hesabına borç kaydedilmesi özel usulsüzlük cezasını gerektirecektir.

           

Bir yevmiye kaydı ile anlatılmak istenirse,

                -------------------- 20.03.2015 -----------------------

            Kasa Hs.                                                                    3.000,00

                                               Alıcılar Hs.                                                    3.000,00

            ------------------------/---------------------------------                                            

Yukarıdaki yevmiye kaydı, tevsik şartından kaçınmak için yapıldığından cezai müeyyideyi gerektirecektir.      

(2) Örneğin 20.03.2015 tarihinde şirket ortağına yapılacak bir ödeme için yapılan aşağıdaki yevmiye kaydı da usulsüzdür ve cezayı gerektirir.

--------------------- 20.03.2015 -----------------------

Ortaklardan Alacaklar Hs.                                        30.000,00

                                               Kasa Hs.                                            7.500,00

                                               Kasa Hs.                                            7.500,00

                                               Kasa Hs.                                            7.500,00

                                               Kasa Hs.                                            7.500,00

--------------------------/---------------------------------                                                                                         

Cari Hesap Kullanılmasında:

İşletmelerin kendi ortakları ile diğer gerçek ve tüzel kişilerle olan ve herhangi bir ticari içeriği olmayan nakit hareketlerinde işlem tutarı 8.000,00Türk Lirasını aşıyor ise bunlar da tevsik kapsamında olacağından banka, özel finans kurumları veya PTT aracılığıyla tahsilat ve ödemeler yapılacaktır. 

Örnek: A işletmesi ortağı olan B işletmesinden nakit olarak borç almıştır. Bu borç ticari bir içeriği olmamakla beraber nakit hareketi söz konusu olduğundan bedelin 8.000,00 Türk Lirasını aşması halinde tahsilat ve ödemeler banka, özel finans kurumları ve PTT aracılığıyla yapılacaktır.

Serbest Meslek Erbabında: 

Vergi Usul Kanunu'nun 236 ncı maddesi hükmüne göre, serbest meslek erbabı hizmeti tamamlamasına müteakiben yaptığı tahsilât için serbest meslek makbuzu düzenlemektedir.

Bunlar da mesleki faaliyetlerine ilişkin ve tutarı 8.000,00 Türk Lirasını aşan her türlü tahsilâtlarını banka, özel finans kurumu veya PTT aracılığıyla yapıldığını tevsik etmek zorundadır.

 

 Cezai Müeyyide

Vergi Usul Kanununun Mükerrer 355 inci maddesinde yer alan hükme göre mükerrer 257 nci madde ile getirilen zorunluluklara uymayanlara özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerekmektedir. Bu itibarla tahsilât ve ödemelerinde bu Tebliğle getirilen zorunluluğa uymayan mükelleflere her bir işlem için özel usulsüzlük cezası kesilecektir. Tahsilât ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için bu maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere işleme konu tutarın % 5'i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir. Bu şekilde ceza kesilen mükellefler hakkında üçüncü fıkra hükmü uygulanmaz.(6009 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle eklenen cümle Yürürlük; 01.08.2010)Ancak, bu fıkra uyarınca bir takvim yılı içinde kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı 770.000 TL'yi (442 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2015'den itibaren 1.060.000 -TL)geçemez.

Sonuç olarak, tevsik zorunluluğu getirilen işlemlerden dolayı cezai müeyyide ile karşılaşmamak için belirtilen zorunluluğa uymanızı tavsiye eder, saygılar sunarım.

(Adana Mart 2015)   

 

Kaynakça :

Vergi Usul Kanunu, Tebliğleri

 

 

Mehmet Aydın ŞENDAĞ
Adana Smmmo Disiplin Kurulu Üyesi