Facebook'ta Paylas  

ÜCRETSİZ İZİN HAKKI


                                                                     

 

 Ücretsiz izin hakkı, sadece hizmet akdine tabi olarak bir işveren yanında çalışan SSK (4/A) sigortalıları ile Devlet memuru olarak çalışarak Emekli Sandığına (4/C) tabi olana sigortalılar için düzenlenmiştir. Bugünkü yazımızda hizmet akdine tabi olarak çalışan sigortalıların yani SSK (4/A) sigortalılarının ücretsiz izin haklarından ve ücretsiz izinli iken sağlık hizmeti almaya devam edip etmeyeceklerinden bahsedeceğim.

İşçi statüsünde çalışanların izin hakları İş Kanununda düzenlenmiştir. İş Kanununda ücretsiz izinin hak olarak düzenlendiği maddelerden biri 56. maddedir. Maddenin son fıkrasında ücretli izin alan işçi iznini ikamet ettiği şehrin dışındaki başka bir şehirde geçirecekse, ücretsiz izin talebinde bulunması ve bunu belgeli olarak ispatlayabiliyor olması halinde  işveren bu işçisine gidiş dönüşlerinde yolda geçen süreleri karşılamak üzere 4 güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. Burada dikkat edilmesi gereken, işçinin işverenden bu yönde bir talebinin olması, iznini yaşadığı şehrin dışında başka bir şehirde geçirmesi ve bunu belgeli olarak ispatlama yükümlülüğüdür. Yasa bu konuda işverene 4 güne kadar ücretsiz izin verme zorunluluğu getirmiş ancak verilecek izin süresinin bir ila dört gün arasında olmak şartıyla inisiyatif işverene bırakılmıştır. İznin kullanılacağı yerin uzaklığına göre verilecek ücretsiz izin süresi işveren tarafından belirlenecektir.

İş Kanununun 76. maddesinde bahsi geçen diğer ücretsiz izin hakkı ise doğum yapan kadın işçinin, doğumda kullanacağı 16 haftalık, yada çoklu gebeliklerde 18 haftalık ücretli izin sürelerinden sonra kullanılacak olan  6 aya kadar  ki ücretsiz izin hakkıdır. Verilecek 6 aylık ücretsiz izin yine sigortalının isteği üzerine işveren tarafından verilmelidir.

Bu sayılan hallerin dışında da İş Kanununa göre, sigortalının talebinin işveren tarafından da uygun bulunması halinde süre sınırlaması olmadan, iş akdi de sonlandırılmadan işçiye ücretsiz izin kullandırılabilir.

ÜCRETSİZ İZİN ALANLARIN SAĞLIK HİZMETİ HAKKI;

İznini yaşadığı şehir dışında geçirenlerde 4 güne kadar  ve doğumdan sonra talepte bulunulan 6 aylık ücretsiz izinlerde, sigortalı ücretsiz izin kullandığı için işveren tarafından SGK' ya hizmet bildirimleri yapılmayacak ve primleri yatırılmayacaktır. Ancak bu sigortalıların iş akdi devam ettiğinden ücretsiz izinli sayıldıkları günler için genel sağlık sigortaları ödenmiyor olsa bile sağlık hizmetlerinden hem kendileri hem de eş ve çocukları yararlanmaya devam edeceklerdir.

Kanunda sayılan bu hallerin dışında yine sigortalının talebi üzerine işveren tarafından verilen, süresi ne olursa olsun ücretsiz izinlerde işçi, her takvim yılı içinde kullanılan  ücretsiz izinlerin bir aya kadar olan süreler için genel sağlık sigortasından eş ve çocuklarıyla beraber yararlanabilecek, bir ayı  geçen süreler için genel sağlık sigortasından yararlanmayacaktır. Bir ayı geçen süreler için gelir testi yaptırarak genel sağlık sigortası primi ödemesi gerekmektedir. Gelir testi yaptırmaması halinde geliri asgari ücret olarak kabul edilecek ve genel sağlık sigortası primi, otomatik olarak borç tahakkuku yapılacaktır. Sistem bu işlemi kendiliğinden yapacağından sigortalılar bu konuda dikkat etmelidir. Burada yararlanılacak bir aylık süre her takvim yılı için geçerlidir. Takvim yılı 01 Ocak- 31 Aralık arasındaki zaman dilimidir. Örneğin 01 Aralık'ta bir yıl ücretsiz izin alan sigortalı farklı takvim yılları içinde olduğundan  hem Aralık ayında hem de Ocak ayında genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanır.

SURİYELİ MÜLTECİLERİN ÇALIŞMASI;

Suriye uyrukluları çalıştırmakla ilgili bu köşede bir yazı kaleme almıştım ve Suriye uyrukluların şekil açısından diğer yabancı uyruklulardan farklı bir işleme tabi tutulmadan ülkemizde çalıştırılabileceğini belirtmiştim. Ancak Çalışma bakanlığının Web sitesinde yapılan bir duyuruda Emniyet makamlarınca ikamet izni verilmiş bulunan Suriye uyruklu yabancılara ikamet izin sürelerini aşmamak üzere, değerlendirme kriterlerine tabi tutulmaksızın çalışma izni verileceği, Suriye vatandaşlarını istihdam etmek isteyen işverenlerimizin Bakanlığın internet sitesinde belirtilen usul ve esaslara göre başvuru yapmaları halinde talepler Bakanlıkça değerlendirmeye alınacağı duyurusu yapılmıştır. Yapılan duyuru ile başvurunun şekli yönüyle bir değişikliğin olmadığı ancak bu kişilerin Bakanlığın yaptığı değerlendirme kriterlerine tabi tutulmayacağı belirtilmiştir. İlgili yazımı bu yönüyle düzeltmek istedim.

SORU;

Mustafa bey,

 1998 yılında Milli Eğitim de öğretmen olarak göreve başladım. 15 yıl 3600 gün prim ödedikten sonra kendi isteğim ile görevimden istifa edersem, emekli ikramiyesi alabilir miyim. Murat İŞLEK

 CEVAP:

Murat Bey;
Eğer devlet memuru olarak bir kamu kurumunda 15 yıl çalışmanız varsa ve memuriyetten istifaen ayrılırsanız emekli olduğunuzda talepte bulunmanız halinde çalıştığınız 15 yıl için emekli ikramiyesi alabilirsiniz. Emekli ikramiyesi almanız için illa da Emekli Sandığı ( 4/C) statüsünden emekli olmanız gerekmiyor. SSK(4/A) ve BAĞ-KUR(4/B) gibi diğer statülerden de emekli olsanız devlet memuru olarak çalıştığınız sürelerin ikramiyesini alabilirsiniz.

Mustafa Keskin
Posta Gazetesi

 

  Sorularınız İçin: mustafakeskin2005@hotmail.com